Đường Xa Văn Nghệ: truyện ngắn

Visar inlägg med etikett truyện ngắn. Visa alla inlägg

måndag 12 januari 2026

GIỮA HAI MÙA MƯA LẠNH

Truyện ngắn

- Anh có biết tại sao người ta thường tìm đến sống bên nhau trong những tháng mùa đông này không ?

- Tại sao ư ? Câu trả lời là...

Tuyển nhìn Nguyệt, và cũng như những lần trước, anh đắn đo nghĩ chừng một phút để tìm câu trả lời thật đúng. Còn Nguyệt, cô nhìn Tuyển với ánh mắt vừa thăm dò vừa chờ đợi.

- Câu hỏi của em có vẻ hơi oái oăm đấy. Nhưng Nguyệt ạ...

Tuyển chợt ngừng nói trong giây lát. Trong đời anh, Tuyển đã trót dại nói hớ hênh một lần để rồi anh sống những ngày trong luyến tiếc...

- Nguyệt ạ. Em thừa biết, anh và em gặp nhau vào một ngày bắt đầu giá rét. Có thể là do ảnh hưởng thời tiết.

- Anh muốn nói là, vì rét nên tìm đến nhau chăng ?

- Em là một cô nàng hay đặt ra những câu hỏi "tại sao ?" và "như thế nào ?". Đôi lúc anh nghĩ, em sống với sự suy nghĩ của em nhiều hơn là em sống vì vật chất, Thế giới riêng của em là những suy tư, những đoán định nhắm đến ngày mai. Đúng không ?

Nguyệt mỉm cười. Nghe xong lời phán xét, cô bước đến bên cửa sổ và nhìn ra ngoài. Bầu trời mùa đông với màu vẩn đục và không một cánh chim bay.

- Thậ̣t ra, em chỉ muốn biết ý kiến của riêng anh, với góc nhìn khác hẳn em. Em hiểu, vật chất và phương tiện là cần thiết. Nhưng đời sống cũng cần đến tinh thần và tình cảm. Thế giới riêng của em không thể thiếu những thứ này, và đó là quan niệm về hạnh phúc của em. Lúc này anh nghĩ như thế nào ?

- Anh nghĩ, tình yêu hiện thời chúng ta đang có trong tầm tay, nhưng hạnh phúc thì còn xa vời vợi. Anh không biết tình yêu sẽ làm mùa đông bớt phần lạnh lẽo, hay là mùa đông sẽ làm tình yêu ấm áp thêm.

- Hôm qua em nghĩ ra câu hỏi này để hôm nay lục vấn anh. Nghe ra ý kiến của anh không đến nỗi tệ lắm.

- Anh được nghỉ làm hai ngày đầu năm, đang định dọn dẹp quanh phòng để gọn gàng đôi chút thì em đến. Ngày đầu một năm mà thấy người là thấy "tại sao". À, có một đêm anh nằm mơ thấy em, và em có biết lúc đó em nói gì không ?

Nguyệt cười.

- Anh có định 'sáng tác' thêm một truyện cười nào không đấy ?

- Em đến bên anh và ôm anh làm anh gần như nghẹt thở, sau đó em nói nhỏ...

Nguyệt mỉm cười, cô nhìn Tuyển trong tâm trạng vưà muốn nghe thêm đoạn kết nhưng cũng muốn ra về để câu chuyện mãi còn dang dở sau lưng.

- Bây giờ, em còn phải ghé qua tiệm. Chào anh.

Nguyệt bước về phiá cửa ra vào, nhìn Tuyển và vẫy nhẹ tay chào. Tuyển nhìn theo, bất giác anh nghĩ vẩn vơ về một cuộc tình đã xa.

Nguyệt là cô gái thứ hai đến với Tuyển trong vài năm gần đây. Nhưng mối quan hệ của hai người vẫn trong giai đoạn thử thách, chưa lần nào họ bàn tính đến việc ở chung; một phần vì cả hai còn lo ổn định đời sống riêng mỗi người, phần còn lại là tuy ở cùng một dãy nhà, nhưng một ở đầu và một ở cuối dãy. Thương mến nhau đã hơn hai mùa đông, nhưng chỉ gắn bó và chăm sóc bên nhau những khi cần thiết. Thời thế bây giờ, chẳng ai dám đoan chắc mọi việc sẽ thuận lợi mãi mãi. Nhà ở và phòng cho thuê có thể dễ kiếm, dễ tìm trong các mục quảng cáo trên báo hàng ngày. Nhưng một khi đã sống chung, ở chung... mấy ai biết trước tình cảnh rồi ra tốt hơn hoặc sẽ nảy sinh vài mâu thuẫn mới. Vài năm trước, khi bị người tình thứ nhất hối thúc làm đám cưới, có một hôm Tuyển nóng giận nói:

- Anh cảm thấy quá nhức đầu bởi vì cách vài bữa em lại đem chuyện đám cưới ra thúc giục anh. Chuyện xây dựng một gia đình mới, tính việc nên vợ nên chồng cũng cần để anh tính qua bàn lại. Để anh tính toán dần dần, chứ đâu ̣có thể làm ngay được.

- Anh nói tính dần đã bao lâu rồi ? - Người yêu Tuyển nhìn anh không chớp mắt với nét mặt bực tức. - Em chỉ cần anh tổ chức mốt tiệc cưới chừng hai, ba chục ban thân và hai chúng ta mỗi người nói một câu là xong. Vậy mà anh lần khân mãi. Nói tới thì anh bảo em thúc giục. Em đâu phải là người đến đòi nợ mà anh nói em thúc giụ̣c.

- Dẫu cho kiếp trước cũng có nợ nhau thì kiếp này cũng phải lo trả. Nhưng nợ cũng phải lo trả dần thôi. Cách nói của em hối thúc y chang một người đòi nợ.

Người tình thứ nhất mắt mở to đứng trân trân nhìn Tuyển. Cô ngỡ ngàng nghe Tuyển nói, và sau lời nói của Tuyển, người đàn ông đứng trước mặt cô đã trở nên hoàn toàn xa lạ.

- Tất cả đồ kỷ niệm chung của anh và của tôi trong nhà này, anh vứt bỏ đi đâu thì vứt !

- Kìa, em. Khi mua sắm chọn kỹ và toàn đồ̀ đắt tiền...

- Người còn không tiếc, tiếc gì đồ ! Chấm hết !

Cuộc tình đã thực sự "chấm hế́t" từ lâu, và mặc dầu sau đó Tuyển mua vài túi đựng đồ rất đẹp, anh gom các kỷ niệm cũ gửi về nơi bạn thân người tình, mong ít nhiều chuộc lại lỗi lầm nhưng kết cuộc vẫn không hàn gắn nổi rạn nứt tình cảm giữa hai người.

Nghĩ lại thì vại đã vỡ... Bây giờ, Tuyển có hối tiếc thì chuyện đã muộn màng. Những tháng ngày sống cô đơn khi người tình bỏ đi là quãng thời gian giúp Tuyển tu tỉnh lại và sửa mình để mỗi ngày anh thấy đời sống có thêm ý nghĩa. Thật sự, khi Tuyển gặp Nguyệt, tâm tính anh khác trước rất nhiều. Và Nguyệt, mỗi lần nghe một nhận xét, hoặc ý kiến của Tuyển, cô nhận biết trong lời nói của Tuyển có sự cẩn trọng pha chút hài hước. Mối gắn kết và sự xích lại gần nhau giữa cô và Tuyể̉n có thể từ những lần hai người trò chuyện...

- Chào anh. Em về kịp trước khi trời đổ mưa đấy, anh Tuyển ơi.

Tuyển nghe tiếng Nguyệt từ ngoài cửa và anh chợt trở lại với thực tại. Nguyệt đứng bên cửa mỉm cười nhìn anh, với nụ cười như hôm nào hai người lần đầu gặp gỡ.

1. 2014

Vân Võ Hoài Phương

( Truyện ngắn đăng lần đầu năm mới 2014

trong trang Văn Học / Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ .)

* Bản chỉnh sửa theo bản đâù tiên đăng năm 2014.

fredag 12 september 2025

Truyện Ngắn: CÕI THƯỜNG (4)

Truyện Ngắn

CÕI THƯỜNG (4)

Ông đứng dậy, bước những bước nhẹ tiến ra cửa ngoài. Tôi ngồi lại và rất muốn biết cơ sự nào sắp đến với ông. Tôi nghe tiếng một phụ nữ, giọng còn trẻ và tiếng chủ nhà nói, bằng những lời thân thiết:

- Nhà bố đương có khách. Ngày mai con và mẹ đến thăm cũng được. Khách còn ở lại vài ngày, có vội gì đâu.

- Nhưng bố ạ, khách đàn ông hay khách đàn bà?

- Đàn ông.

Im lặng một lát, tôi nghe tiếng chủ nhà ho khan và một phút chờ đợi qua nhanh.

- Đàn ông thì bố sợ gì. Bố cứ để con vào.

- Nhưng mà...

- Chuyện này con thấy hemligt quá.

- Đâu có chi bí mật. Con không tin bố nuôi của con à?

- Con tin bố. Nhưng mẹ con chẳng tin chuyện này.

- Thôi vậy...

Việc thương lượng chắc hẳn đã đến hồi kết, hình như chủ nhà đã nhân nhượng. Tôi thoáng nghe tiếng cửa ra vào đóng lại và tiếng chân hai người bước vào phòng khách.

- Chào chú ạ.

Một phụ nữ tuổi ngoài hai mươi, một người đã có gia đình vì trông vẻ ngoài cũng sồ sề một chút, vừa nhìn thấy tôi đã chào.

- Cháu nó gọi tôi bằng bố nuôi. Còn mẹ cháu, lúc trước ở V.N, nay qua bên này được vài tháng.

Tôi chào cô con nuôi chủ nhà. Nghe giọng ông nói ngập ngừng, tôi cảm thấy có vẻ vui thích, chẳng hiểu tại sao.

- Tháng trước, tôi có ít tiền, gửi cháu mua giúp một ít thực phẩm. Chẳng may đợt đó vài thứ cần mua chưa về, hôm vừa rồi mới có. Hôm nay cháu mua thêm và đem lại. Anh và tôi hôm nay gặp hên, khỏi dùng món xà bần trong tủ lạnh nữa.

Để câu chuyện thêm hấp dẫn, tôi nhìn chủ nhà nói vui:

- Tôi tiếc món xà bần đặc biệt của anh quá.

- Anh đâu biết món xà bần của tôi là món gì, đúng không? Nào, anh thử hỏi con nuôi của tôi xem tôi nói có đúng không.

Trong giọng nói của chủ nhà, vừa có vẻ kiêu hãnh vừa có vẻ thách thức. Tôi biết tính tình ông xưa nay vẫn vậy, trong tranh luận dù thắng, dẫu thua cũng cãi "đến cùng", một người bạn ngày trước gọi đùa đây là tính cố chấp, dường như về khoản này, ông vẫn còn hăng lắm. Tôi hỏi cô con nuôi:

- Bố nuôi củ̉a cháu nói với chú là ông có món chú chưa biết đến. Đó là món xà bần để trong tủ lạnh. Nhưng thực ra, chú chưa biết món gọi là xà bần này là món gì. Cháu thử nói để chú biết, món này là món gì vậy?

- Chú chưa biết thật sao? Món này là các thứ bữa trước để lại. Hôm đó, nhà có tiệc, làm nhiều món quá, dư hẳn một mâm mà toàn đồ ngon nên mẹ cháu và cháu để dành lại trong tủ lạnh.

- Nếu đúng như thế, các món đã nấu chưa dùng đến, gom để dành lại nên gọi là món thập cẩm. Tôi biết có nhà hàng cơm đã bán món này. Có thể, đôi khi cùng một món ăn nhưng người ta gọi khác đi chăng?

- Nhưng dẫu gì câu chuyện vừa rôi chứng tỏ tôi hiểu biết nhiều trong đời hơn hẳn anh rồi nhé. Thôi, con về kể với mẹ hôm nay bố đã thắng một tay thuộc loại chữ nghĩa nhé.

Nhìn nét mặt hân hoan và nụ cười thỏa mãn của ông, tôi thấy cần nhún nhường ông lúc này.

Cô con nuôi chủ nhà nhìn ông và tôi, rồi vừa chào vừa cười ra về.

- Vậy ra ông thầy tướng xem cho anh ngày trước đoán cũng đúng đấy.

Tôi nói để qua việc vừa rồi. Chủ nhà khôn lắm, ông cười, nhìn tôi qua cặp kính trễ:

- Kiểu này là anh định nói kháy tôi hả? Nhưng khoan nói đến đoạn này. Để tôi xem con nuôi của tôi đem đến những thứ gì đã.

Nói rồi ông bước ra lối ngoài xách vào hai túi thực phẩm nặng.

- Chu choa! Hai túi này "god mat, hẩu xực" rồi. Tôi và anh dùng đến hai tuần cũng chưa hết. Kể ra anh cũng tốt số, đến đâu cũng được thánh nhân phù trợ. Đúng như ông thầy ngày trước đã nói.

- Nghĩ ra thì lúc còn xuôi ngược tìm một nơi sống an lành thời xa xôi đó, lời ông ấy nói với anh và tôi đã giúp chúng ta một chút hy vọng về ngày mai.

- Đúng. Tôi cũng phải cảm ơn ông ấy. Dù những lời của ông nói có vẻ xa vời. Lúc đó, bốn cõi điêu linh, nhân tâm rối bời. Ông ấy đã nói những lời tâm tình, những lời giúp bạn bè ráng vượt qua cơn bĩ cực để đón một ngày mai tươi đẹp hơn. Đó là lời nói của một tấm lòng nhân hậu.

Sau câu nói đó, ông nói bằng giọng thân tình:

- Đã đến giờ chúng ta vào bếp được chưa? Ở nhà này anh cứ yên tâm trổ tài bếp núc. Tôi làm 'chân' phụ bếp giúp anh.

Tôi nói đùa:

- Nấu nướng thì tôi kém lắm, nhưng viết một, hai bài bình phẩm những món đã được khoản đãi thì cũng không đến nỗi. Tôi rất mong dịp này đến thăm anh...

- Vậy là anh đã đến đúng địa chỉ. Nhưng anh có đem theo chai rượu bổ nào không đấy? Có à. Vậy là có dịp vui với nhau. Lâu quá rồi chưa có dịp ngồi tâm tình với anh.

Tôi chợt nhớ ra, nói với ông:

- Anh còn quên chưa kể tôi nghe về chuyện riêng của anh. Người ta nói anh rất hên về hậu vận. Tôi nghe chừng có lẽ ứng nghiệm.

Ông nói:

- Khoảng chừng một thập niên trước, tôi chuyển đến ở vùng này. Xứ Bắc Âu mùa đông lạnh lẽo băng giá với cảnh tuyết trắng trên những nẻo đường. Mùa đông rét tái tê làm tâm hồn những kẻ ly hương như tôi cảm thấy cô quạnh, Tôi sống lẻ loi trong căn hộ và quãng ngày đầu đến đây, tôi nhớ khôn nguôi vài bạn hữu đã cùng tôi sống ngắc ngoải trong vài trại tỵ nạn. Dẫu sao đoạn đời đó cũng để lại trong ký ức kỷ niệm thương đau của một thời...

Nơi này dù xa lắc xa lơ, nhưng tôi vẫn còn gặp vài kẻ cùng cảnh xa quê hương. Và tôi đã quen biết gia đình hai cháu, lúc đó các cháu gọi đùa tôi là bố nuôi. Nỗi ưu phiền của cảnh cô đơn cũng nhẹ vơi dần. Vừa qua, vợ chồng hai cháu bảo tôi về ở chung. Hai cháu nói: "Hiện nay bố sống cô đơn, còn mẹ của chúng con hơn chục năm nay sống cũng chỉ một mình. Bố về ở chung cho vui nhà". Tôi còn lưỡng lự lắm. Anh ở lại vui với tôi vài ngày, rồi nghĩ thử coi có thể giúp tôi...
- Chuyện đời xưa nay gặp nhau rồi xum vầy, xum vầy rồi ly tán... ly tán rồi lại xum vầy là chuyện thường anh ạ. Nhưng sống để thêm niềm vui, thêm kỷ niệm ân tình trong quãng đời mới là hay. Tháng năm cũ rồi sẽ phai tàn, còn niềm vui và kỷ niệm theo chúng ta suốt cuộc đời. Tôi tin rằng anh sẽ hiểu ra.

Nghe tôi nói, ông cười vui vẻ:

- Anh cũng khéo nói vun vào lắm. Bữa nào tôi chuyển nhà, tôi sẽ mời anh đến dự. Bữa đó, anh phải đờn và hát. Liệu anh có nhận lời giúp tôi không?

- Giọng tôi chẳng được hay lắm, nhưng hôm đó tôi sẽ đứng với anh để chúng ta cùng hát góp vui một bài. Anh nghĩ nên chăng?

Ông cười:

- Việc đó để bàn sau. Còn hôm nay tôi sẽ khoản đãi anh một bữa thật đặc biệt!

Vân Võ Hoài Phương

( Bản cuối, chỉnh sửa xong tháng ̣9. 2025)

*************************

onsdag 10 september 2025

Truyện Ngắn: CÕI THƯỜNG (3)

Truyện Ngắn

CÕI THƯỜNG (3)

Trong lúc ông bận rộn pha thêm một đợt nước mới, tôi chợt nhớ ra món quà phương xa đem theo trong túi xách. Tôi mở túi lắy ra vài gói bánh xốp và đặt lên bàn:

- Nhân chuyến đến thăm anh, tôi đem theo vài thứ để chúc mừng anh.

Nhìn ra bầu trời xanh ngoài khung cửa, ông cười nói với tôi:

- Trời hôm nay đẹp quá. Mà anh cũng khéo sao, đến đúng vào một hôm đẹp trời.

Nói xong, ông vào phòng bếp đem ra một chiếc đĩa để đựng bánh. Những chiếc bánh xốp có kem ở giữa, tuy chưa phải là loại thượng hảo hạng, nhưng để dùng trong khi nói chuyện vui thì cũng khó chê được. Tôi và ông như cảm thấy bầu không khí trong nhà vui vẻ thêm.

- Lâu nay anh có gì mới không?

Tôi ngẫm nghĩ một lát. Chắc ông cũng biết qua vài việc đã đến với tôi trong mấy năm gần đây. Thường đôi, ba 'nguồn tin lang bang' ở đâu đó thỉnh thoảng rọi chiếu đến một hai người trước đây đã thân quen. Tôi hiểu điều đó nên nói:

- Chuyện gia đình của tôi vẫn thế. Còn vốn liếng để theo nghề... (Tôi làm một cử chỉ gò lưng xuống bàn cặm cụi viết để ông hiểu,)... mỗi ngày một vơi thêm. Vận số chưa đến, biết làm sao anh?

- Anh cũng biết câu Nghiệp tình lận đận lênh đênh, thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay. Tôi cũng giống anh, mê mải nghiệp đèn sách từ ngày còn trẻ. Thời mới biết chuyện tình ái, tôi là vai chính trong một vở bi tình sử. Tôi gặp một nàng cũng đam mê văn chương lắm. Chúng tôi yêu nhau mê say, nhưng lúc đó đâu hiểu cặn kẽ rằng bên cạnh tình yêu, hai người cần lo tính trước về đời sống của một gia đình. Và chuyện tình đó đã kết thúc giống y màn cuối một vở bi tình sử. Tôi và nàng đã chia tay nhau. Chuyện tình của hai kẻ mê thơ văn thường đẹp như mơ, nhưng sau hết chỉ còn nuối tiếc,

- ?

- Anh biết những năm tháng đó rồi, lo một thân còn chưa xong, nói chi lo đến một gia đình. Còn tôi vốn dĩ chẳng muốn nhờ cậy ai. Nói thật tình, tôi cũng không muốn một người nữa cùng chịu khổ chung với mình.

- Đấy có phải là cách tự phê phán theo kiểu kinh nghiệm đầy mình không nhỉ? Cái kiểu tự kiểm này tôi nghi ngờ lắm.

- Chà, thì ra anh và những người khác tôi đã gặp, lâu nay sống trong một xã hội dân chủ, việc nào thấy kh̀ông đúng hoặc nghi ngờ là nói ngay. Nhưng kiểu nói của tôi đâu phải là kiểu nói bảo thủ.

Tôi cười:

- Vậy là anh cũng tự kết luận được đấy.

Ông ngồi gần lại bên tôi, giọng nói trở nên thân mật:

- Lâu nay mới gặp dịp trò chuyện cùng anh, và dù quan điểm của anh không giống tôi, nhưng thực tình tôi cũng thấy thoải mái. Cùng nhau nói đến vài chuyện đời thường giữa anh và tôi, tôi nghĩ cũng như chúng ta cùng chung tay xây một nhịp cầu thân tình nối liền hai thế hệ. Anh cũng biết đấy, dù hơn tuổi anh chút ít, nhưng từ ngày còn ở chung trại tỵ nạn, ở chung một buồng mấy trăm người, anh là người thân thiết với tôi.

- Và kiểu nói của tôi cũng làm anh nhiều phen ấm ức lắm.

- Đúng vậy. Nhiều lúc tức ghê lắm nhưng vẫn phải cười. Nhưng nghĩ ra, anh đúng là một bạn tốt.

- Hóa ra tôi sắm vai này cũng được một khán giả như anh ưa thích.

Anh cười. Trước đây chúng tôi đã có những lúc trêu đùa nhau khiếp lắm. Nhiều khi mang "bệnh" của nhau ra "chữa trị". Hai chúng tôi đâu phải là thánh hiền; vì thế mà một thì có 'tật' dại gái, còn một có 'tật' nói ngay không để bụng, do đó cũng dễ mất mát bạn bè.

- Hôm nay tôi muốn nói với anh chuyện này. Để chia sẻ những ưu phiền của những người đàn ông như anh và tôi, tôi buộc lòng ph̉ải nói đến.

- Nghe anh nói, tưởng chừng nghe một hồi chuông...

- Tôi vẫn biết anh là người trực tính, nhưng chuyện này có thể có ích cho anh và tôi nữa. Vậy đừng vội giận tôi.

- Vâng, anh cứ nói.- Tôi cười vui vẻ nói thêm - Nhưng anh nói qua phần dẫn nhập rồi đó. Anh cứ nói luôn, khỏi vòng vo mãi.

- Anh vốn biết, một truyện ngắn khó nhất là đoạn trước tiên. Cái khó thứ hai là dùng chữ để thuật lại câu chuyện của nhân vật chính...

- Vâng, tôi muốn nghe anh kể về nhân vật chính,

- Một văn sĩ yêu một cô gái bình thường. Rồi hai người cùng nhau xây tổ ấm. Thời gian lặng lẽ qua đi, và tổ ấm đó đã có thêm hai, ba đứa con. Văn sĩ vẫn mải theo đuổi con đường gập ghềnh của anh; còn cô vợ, vốn chỉ là phụ nữ bình thường nên cô chỉ mơ ước chồng cô rạng rỡ về tiền tài như những người đàn ông khác. Rồi những bộn bề của đời thường ập đến, văn sĩ vẫn mải lo nghĩ có được một hai tác phẩm, còn người vợ mỗi ngày lại thấy ước mơ của cô một xa vời, nhất là lúc này đây, gia đình đó lại sống ở hải ngoại.

- Anh nói đúng. Và anh đã chọn tôi làm nhân vật chính trong câu chuyện thì phải.

- Ôi...

Ông nhìn tôi, ánh mắt tỏ rõ niềm hứng khởi:

- Bóng dáng văn sĩ đó cũng là bóng dáng của anh và của tôi. Ở hải ngoại lúc này, anh và tôi cũng như nhiều người khác đã biết: văn, thi sĩ là những người nghèo về vật chất. Vậy cảnh đời của anh và cảnh đời của các gia đình khác cũng ở trong tình cảnh đó, rồi sẽ ra sao trước cuộc chạy đua về tiền tài, vật chất mà rất nhiều người ham mê lúc này?

- Anh tỏ ra đã am hiểu rất nhiều về điều này.

Tôi nhìn ông kính nể.

- Nhưng tôi biết, chuyện gia đình anh rồi sẽ qua.

- Tôi chưa hiểu,,,

- Vì cứ theo lời ông thầy đã coi tay cho anh ngày trước ở trong Trại. Ông ấy đã nói trước rằng, đường đời anh gập ghềnh lắm, nhưng qua khỏi đoạn gập ghềnh sẽ đến một đoạn êm xuôi thôi.

Tôi chợt nhớ ra.

- Ồ, đúng vậy. Lúc này đây, đường đời còn ngổn ngang lắm.

- Thôi, tôi cũng khích lệ anh, ráng vượt qua quãng đường ngán ngẩm này.

- Còn anh? Ngày đó ông thầy cũng xem tay cho anh. Đến nay anh đã thấy ứng nghiệm chưa?

Đúng lúc đó, tôi và ông nghe một tiếng chuông reng lên ngoài cửa, chủ nhà nhìn tôi, ông nói khẽ:

- Chắc là sắp sửa ứng nghiệm đó... Anh chờ tôi một chút.

...................................................................................................................

Vân Võ Hoài Phương

tisdag 9 september 2025

Truyện Ngắn: CÕI THƯỜNG (2)

TRUYỆN MGẮN

CÕI THƯỜNG (2)

- Tôi thường nhớ lại những kỷ niệm xưa nên cuộc đời cũng đỡ trống trải. Kỷ niệm dù khổ đau hay vui sướng cũng giống một thần dược giúp bản thân có thêm nghị lực. Anh có nghĩ như vậy không?

Câu hỏi của ông làm tôi bối rối một phút. tôi trả lời đại:

- Anh "tu luyện" đã lâu trong cõi thường này nên về lãnh vực tâm linh hẳn anh hơn tôi nhiều lắm. Lời vừa nói của anh, tôi sẽ ghi vào cuốn sổ riêng của tôi.

Ông nhìn tôi và cười như thời hai chúng tôi còn sống trong Trại, khi thấy tôi giả bộ tìm cuốn sổ tay trong túi. Rồi ông nói vui:

- Tôi rất sẵn lòng mời anh ở thêm ít ngày trong túp nhà nhỏ bé này để truyền lại vài kinh nghiệm của tôi, nếu anh chẳng khước từ.

Nói đến đây, dường như vừa nhớ ra một việc có thể là "quan trọng", ông quay về phía phòng bếp nói tiếp:

- Kể ra, anh đến thăm tôi một tháng trước thì bếp núc tưng bừng lắm. Tháng trước Sở cũ gửi cho tôi một món tiền kha khá, nên chi tiêu cũng rủng rỉnh. Mải vui với mấy anh bạn đến ăn mừng nên tháng này lại trở về lối xưa. Nhưng không sao, anh đã sống với tôi ở trại tỵ nạn, bây giờ đến với nhau là quí rồi. Có rau ăn rau, có mắm ăn mắm. A! Hình như trong tủ lạnh vẫn còn món xà bần.

Tôi nhìn ông chăm chú. Có thể tôi đã nghe hoặc đọc ở đâu đó giới thiệu qua về món này. Tôi thành thực nói:

- May mắn quá! Tôi chưa bao giờ được thưởng thức món này. Nhưng món xà bần của anh đặt mua ở đâu vậy?

Ông ngạc nhiên nhìn tôi:

- Món này không phải đặt. Có sẵn trong tủ lạnh mà.

Nói rồi ông kéo trễ cặp kính xuống, nhìn kỹ vẻ mặt thật sự chẳng biết gì về món "xà bần" của tôi. Ông cười có vẻ khoái lắm.

- Vậy đúng là anh chưa biết món xà bần như thế nào! Thong thả ngồi nói chuyện một hồi nữa, uống xong xuôi tuần nước này, rồi anh sẽ được thưởng thức món xà bần đặc biệt của tôi.

Và như muốn nhấn mạnh thêm "tầm quan trọng", ông nói tiếp:

- Anh nên nhớ, món đặc biệt này chỉ có trong tủ lạnh của tôi. Chẳng có một restaurang nào bán.

......................................................................................................

Vân Võ Hoài Phương

söndag 7 september 2025

Truyện Ngắn: CÕI THƯỜNG (1)

TRUYỆN NGẮN

CÕI THƯỜNG (1)

Trong dịp đến thăm một đàn anh văn nghệ hải ngoại - một người đã trình làng tác phẩm đầu tay cách nay vài chục năm và hơn tuối tôi chừng chục niên - tôi rất vui lúc gặp lại ông và thêm chút kính nể, bởi ông vẫn khỏe mạnh và còn nhiều thanh niên tính như ngày nào tôi và ông cùng sống chung trong mốt trại tị nạn ở mộ̣t vùng Đông Nam Á. Trong lúc ông vào phòng bếp bên cạnh đem ra vài thứ để tiếp khách, tôi ngồi lặng lẽ và tự hỏi: phải chăng vị chủ nhà này đã có bí quyêt để giữ được đời sống chẳng nhạt phai?

Cảnh trí trong nhà chẳng khác chi các gia đình tôi đã vài dịp được mời đón. Ở bên này, như nhiều người đã biêt, mỗi nhà dù lớn dù nhỏ, nhà nào cũng có một phòng khách. Và phòng khách tôi ngôì hiện giờ, trông qua cũng bình thường với vài chậ̣u cây nhỏ đặt bên cửa sổ, một bộ bàn ghế vừa gọn ghẽ vừa thích hợp với diện tích của phòng; một bức tranh phong cảnh treo trên tường rât ưa nhìn và chiêć tủ gỗ với vài khung kính, bên trong lưu giữ vài kỷ vật những nơi chủ nhà đã qua thăm.

Một khung cảnh chẳng có chi đặc biệt lăḿ. Vậy sôńg giữa cõi thường này, gia chủ phải là kẻ có tàng ẩn trong tâm linh bí quyết nào đó mới có thể hiện hữu với trạng thái vui vẻ như hôm nay. Tôi băn khoăn lăḿ và lúc này bận tâm nghĩ cách nhân dịp đến thăm ông bữa nay để học thêm kinh nghiệm sôńg hiêḿ này.

- Cuối cùng thì anh cũng tìm đến thăm tôi. - Chủ nhà từ phòng bêṕ bước ra, cười - Tìm đến thăm một kẻ ở nơi hẻo lánh.

- Từ ngày chia tay với anh ở trại tị nạn, hôm nay mới gặp lại anh. Tôi vẫn nghe có người nói, anh được tiếng là nhiều khách đến thăm lăḿ. - Tôi nói đỡ lời ông.

- Người ta đồn đãi vậy thôi. Thật ra vài tuâǹ nay chẳng có ai đên thăm để có dịp ngôì nói chuyện. Còn anh, đây là lâǹ thứ hai tôi mời anh mới đêń.

Tôi cười, đinh nói lời nhận lỗi nhưng ông nói tiêp:

- Kể ra cũng chẳng trách anh đượ̣c, vì lúc đó vào đúng dịp anh chuyển gia đình. Tôi đã qua vài phen như vậy nên tôi hiểu và chẳng có ý trách anh đâu.

Chúng tôi ngồì nhẩn nha uôńg nước. Những ngày này ông và tôi được thư thả. Ông nghỉ̉ hưu đã vài tháng nay, còn tôi gặp dị̣p nghỉ̉ lễ thong thả đôi, ba ngày. Trong giây phút yên lặng, dường như ông và tôi mỗi người đang để tâm tư của mình nghĩ đêń một nơi xa xôi...

Tôi nhìn bâù trời xanh ngoài khung cửa sổ, nhìn áng mây nhẹ̣ lãng đãng trên nêǹ trời và năńg vàng chan hòa nơi xứ lạ. Tôi chợt thâý thoáng trong tâm trí hình ảnh quyêń rũ của một chuyêń du lịch. Cảnh vui tươi nhiêù màu săć đó vẫn thường hiện lên trong tâm trí tôi những lúc tôi có dịp nhìn một khoảng trời xanh và một khung trời nhiêù năńg. Những bêń ga với các đường ray tỏa vê muôn hướng, nét mặt của vài du khách ánh lên niêm̀ vui. Mùa hè về, người ta thường mong đêń được những nơi xa vời, ở nơi đó, đường phố nhộn nhịp, có bâù trời xanh trong và năńg vàng rộn rã đợi chờ họ với bao niêm̀ vui thích mới. Ai trong chúng ta chẳng có một mơ ước nhỏ nhoi trong cuộc đời..

Ông đưa tiêṕ tôi một ly nước nữa và nói:

- Trong số các bạn sôńg chung trại tị nạn ngày trước, nay chỉ có tôi và anh may măń được sôńg gần nhau lúc này. Còn những người kia, nay mỗi người sôńg mỗi nơi và ở xa tít xa tăṕ. Thỉnh thoảng mới nghe tiêńg nói bạn bè thân thiết, và nghe kể lại các mẩu hôì ức của những ngày sôńg nơi lán, trại. Một nỗi buôǹ diệu vợi khi nhớ về ngày đâù vượt biển tìm tự do... rôì đêń quãng ngày đâù tị nạn trên đât khách. Những ngày này lại nhớ những năm xưa.

Tôi nhìn chiêc ly cầm trong tay, mỉm cười nhớ lại một thời đã từng sôńg:

- Anh vẫn giữ được bộ ly này từ ngày còn ở trại. Qua mâý đợt chuyển trại, và từ bên đó sang bên này, chẳng sứt mẻ chi, khéo thậ̣̣t! Tôi còn nhớ, bộ ly này anh mua hôm lãnh được ngày lương thứ nhât́.

- Hôm nay, kỷ niệm bữa tiệc mừng tự do của anh và tôi trong trại tị nạn ngày trước, tôi rât́ hân hạnh được uôńg mừng bên anh với bộ ly đặc biệt này.

Nhớ lại ngày hôm đó, anh và tôi nhìn nhau mừng mừng tủi tủi. Chợt thâý thoáng qua trong tâm trí, vài tháng trời ăn cơm trại, chia nhau từng mẩủ thuôc, nhường nhau những ly trà đâù... Ai nâý gâỳ ruộc bởi thương nhớ người thân còn kẹt lại nơi quê nhà. Quãng ngày tị nạn đó, người nào trông cũng tơi bời vì vừa được cứu thoát sau một cơn biêń loạn dữ dội.

Gâǹ ngày các trại viên được châṕ nhận sang định cư ở một nước thứ ba, Ban quản trị Trại cho nhiêù người ra ngoài trại tìm kiêḿ việc làm để có một ít tiêǹ mua vài thứ đồ câǹ dùng và bôì dưỡng thêm sức khỏe. Anh và tôi quen một người bạn sang trước, xin giúp được hai 'chân' khuân đồ rau qủa cho một tiệm bán thực phẩm. Việc khuân chuyển các lồ đâỳ rau qủa cũng khá nặng nề. Tôi và anh lúc đó trông còm nhom vậy mà vào việc, làm cũng nhanh thoăn thoăt́; mỗi người như có một cái "mô-tơ" găń ở sau lưng. Việc chuyển rau quả dưới bêń lên xe rôì từ xe xuôńg tiệm rât́ nhanh gọn. Qua một ngày làm với anh, tôi rât́ nể phục anh là người nhanh nhẹn chóng quen việc. Bản chât́ tôt́ và vui vẻ của anh được những người làm chung ưa mến.

Ngày hôm đó chủ tiệm rất hài lòng, trả luôn tiêǹ lương ngày đâù rất hậu và nhận luôn anh và tôi làm tiêṕ. Mỗi người câm̀ gâǹ hai trăm đô tiêǹ bản địa trong tay, vui quá chẳng còn biêt́ nên mua thứ gì lúc này. Nỗi vui mừng vì từ hôm nay được sôńg tự do, và được đi đây đi đó thỏa như ước nguyện. Niêm̀ vui trong những ngày làm xêṕ khuân đồ rau quả đã xoa dịu bớt nỗi buôǹ của quãng ngày lênh đênh nơi đât khách.

..............................................................................................................................................

Vân Võ Hoài Phương

tisdag 29 juli 2025

GẶP LẠI SAGÖNLY

TRUYỆN NGẮN

Gặp Lại Sagönly

Đôi, ba ngày cuối tuần thường có nhiều chuyến xe hơn các ngày khác. Dân cư đi làm ở vài vùng phụ cận và người ở tỉnh xa về thăm nhà lên xe buýt nhiều hơn sau mỗi chặng xe dừng. Trang ngồi gần cửa lên xuống, nhẹ tay kéo màn vải cửa nhìn ra ngoài. Xe đã chạy chậm để rẽ vào bến đỗ. Dãy nhà tầng quen thuộc và con đường vòng dẫn đến thư viện đã hiện ra trong tầm mắt Trang. Nơi đây, Trang có vài cô bạn gái và nhiều kỷ niệm thời tuổi mười bốn, mười lăm. Những sáng mùa lạnh đến trường tuyết trắng quyện bay, và các đêm hè rộn vang tiếng hát yêu đời của đám sinh viên vui nhộn.

Trang xuống xe và theo dòng người bước ra cửa chính. Đã vài tháng nay Trang mải làm mải học, thư bạn cũ gửi đến cô chẳng kịp hồi âm. Mẹ cô điện thoại đến kêu cô về qua thăm nhà vậy mà lần nữa mãi đến nay... “Mẹ à..”, một bận Hiên, bạn Trang, nói qua điện thoại với mẹ Trang, “Kim Trang lúc này quên món nem cuốn của mẹ rồi”. Trang vội cầm lại điện thoại: “Đâu có vậy mẹ ơi, rảnh việc con sẽ về thăm mẹ và thăm các bạn cũ”. Nay xưởng làm của Trang ngớt việc, Trang dùng hai tuần lễ được nghỉ về thăm nơi này.

- Ô, Trang.

Sagơnly ngồi đó, trên chiếc ghế trước cửa một tiệm áo, váy, quần thời trang và khuôn mặt cô gái Bắc Âu bừng lên niềm vui lúc gặp bạn quen cũ. Vài năm trước, Trang ở gần nhà Sagơnly. Mẹ của Sagơnly, bà Jesefin với nụ cười hiền và nét mặt vui vẻ. Lúc nào Trang đứng gần bà, Sagơnly cũng cảm thấy thoang thoảng mùi hương dìu dịu chẳng biết bà đã dùng loại mỹ phẩm chế bằng tinh dầu hoa hay hương dược thảo.

-Hej, Sagönly ! (Chào, Sagönly !).

Trang mừng rỡ nắm tay Sagơnly. Đôi mắt xanh Sagơnly ánh lên vui thích, vài phút trước đó cô ngồi nghỉ trên chiếc ghế này với tâm tư mệt mỏi. Kỳ nghỉ hè năm nay bố mẹ cô có việc nên không đi du lịch. Bạn bè cô tìm đến các vùng nghỉ hè nắng nóng. Sự quạnh vắng đôi lúc làm nhiều người nghĩ thời giờ trôi qua quá chậm.

-Về nhà Sagönly nói chuyện một lúc đã, Trang.

-Rất vui được bạn mời. Để tui mang giùm một túi. Mua sắm từng này đồ để mặc đến tận năm sau, phải không Sagönly?

-Thêm một, hai bộ quần áo mới, vừa và đẹp cũng làm người ta vui thích hơn.

Sagơnly cười, nụ cười giống hệt bà Jesefin.

Ngày Trang còn học trung học, mỗi lần đến thư viện, Trang thường nhìn thấy bà Jesefin ngồi sau chiếc bàn trả sách. Theo lời bà Jesefin kể lại, hơn hai chục năm trước, một hôm bà đang ngồi kiểm lại sổ sách người đọc đem đến, bà bỗng thấy một thanh niên dáng hơi gầy, cao và đội một chiếc mũ tròn. Anh chàng này khác thường so với vài thanh niên thời đó. “Tôi không quen ai ở nơi này. Tôi định...” Chàng họa sĩ tỉnh lẻ muốn nhờ Nhà Văn Hóa nơi này giúp anh trưng bày những tranh anh đã vẽ. Anh đến nhà văn hóa và họ bảo anh đến xem trước địa điểm. Ngày đó bên cạnh thư viện có một phòng rộng. Vài cuộc trưng bày tranh ảnh thường được giới thiệu ở đây. Cô Jesefin dịu dàng ngày ấy dẫn họa sĩ đến phòng triển lãm, và khi họa sĩ trẻ trải những bức tranh của anh ra sàn nhà, căn phòng im lặng trước đó bỗng bừng lên sức sống. Những bức tranh phong cảnh và tĩnh vật, các bức chân dung và cảnh đường phố nơi họa sĩ có dịp đặt chân đến. “Hôm đó ông Gustav nhà này trông khờ lắm, đầu đội mũ len, hai lai quần cao lên nhìn thấy cả đôi vớ. Vậy mà sau ngày chuyển đến ở nhà này, sống gần bên tôi vài ngày, ông ấy tinh khôn hẳn lên”.

Quãng ngày tiếp theo đó, thiên tình sử của hai người đượm lửa tình lãng mạn như bếp lửa mới nhóm nhưng không thể tách rời hiện thực... Bà Jesefin nhớ là đã vài lần thức giấc trong đêm đông lạnh rét lo nghĩ đến tương lai. Chàng họa sĩ cần phải có jobb, một việc làm để tháng tháng có ngân khoản chi dùng. Anh không thể sống không với những lời ngợi khen của kẻ đến xem tranh vẽ, cho dù đó là những lời khen chân thật. Tranh vẽ của anh được giới yêu hội họa để mắt tới. Một tờ báo có đông đọc giả đăng trọn trang giới thiệu các tranh anh vẽ kèm theo tấm ảnh anh trong phòng triển lãm, và bên anh, Jesefin, người đã giúp anh bước một bước trong đời nghệ thuật. Ở thời đó, mức sống dân chúng vẫn thấp nhiều, ít người dám bỏ ra một khoản tiền để mua một bức tranh, dù bức tranh đó họ ưa thích. Ngôi nhà của họ lúc này vẫn thiếu nhiều đồ thường ngày dùng đến; còn những ai ưa thích tranh ảnh đẹp thì thường họ tìm mua các tạp chí nóng hổi tin tức và nghệ thuật khắp nơi hơn là những tác phẩm nghệ thuật treo tường. Có thể là trong cảnh đời khi đó nên một vài nghệ sĩ ít ra cũng gặp một, hai lần túng bấn. Dẫu vậy, những tác phẩm nghệ thuật vẫn ra đời và Nghệ Thuật là những tiếp nối không ngưng nghỉ.

Và... một dấu hỏi lớn lởn vởn trong đầu đôi trai gái khi họ mở cửa tủ lạnh đựng đồ ăn uống. Anh họa sĩ trẻ đứng lặng yên trước các ngăn tủ trống rỗng. Cái dấu hỏi anh thường nghĩ đến, lúc này đây... Chàng họa sĩ bỗng thấy ý tưởng sáng tác nguội dần. Đối diện với thử thách mới, anh và Jesefin biết làm gì đây để tình yêu họ khỏi lụi tàn – mà suy xét ra – chỉ vì những thứ rất bình thường trong cuộc sống.

Jesefin may mắn đọc qua nhiều sách, báo và với ai quen biết cô thường khẳng định cô là cô gái sống có trách nhiệm. Gặp gỡ, mến chuộng tài năng của Gustav, trái tim cô dành cho anh họa sĩ trẻ tình cảm yêu thương, và trí tuệ cô thầm nhắc nhủ cô phải tìm cách vun trồng hạnh phúc. Phần thưởng xứng đáng thường được trao tặng đến kẻ không bỏ cuộc. Sau nhiều tìm kiếm, Jesefin đã tìm ra jobb cho Gustav với mức lương tập sự rất khiêm nhường nơi một tờ báo xuất bản trong vùng. Việc của Gustav là vẽ vài hình ảnh ở trang quảng cáo.

Với một họa sĩ đã vẽ qua vài bức vẽ chân dung, tranh màu nước và các tranh sơn dầu đạt trên trung bình như Gustav, ai cũng nghĩ nghề mới này với anh quá dễ. Nhưng khởi sự vào việc mới thấy nhiều nan giải. Vẽ tranh ở trang quảng cáo cần trình bày gọn nhỏ, vui và đem đến người xem lòng ham thích, mến chuộng. Gustav phải tạm quên khung vẽ cỡ rộng, quên các gam màu và những mảng màu sáng, tối trước đây anh dùng đến. Hộp đồ nghề penslar nay chẳng còn bày bên bàn vẽ; các loại bút lông, chổi sơn, cọ vẽ đó giờ đây yên ngủ. Gustav tìm mua nhiều loại bút vẽ kích thước nhỏ hơn, cần thiết việc thể hiện các hình ảnh vui và tinh tế. Để theo kịp nghề, họa sĩ trẻ thức khuya nhiều đêm, bên đống sách báo Jesefin mượn từ thư viện về. Quãng ngày thử việc đã qua cũng là lúc Gustav được nhận làm chính thức và lên bậc lương. Jesefin mua luôn một chai Champagne thuần nho trắng đắt tiền, họ uống mừng cuộc sống chung đã thêm nguồn vui mới. Qua nét vẽ rất gần cảnh đời thường, tranh vẽ của Gustav ở trang quảng cáo làm người xem vui thích. Tài nghệ mới của ‘cây vẽ’ này đem đến người xem cảm xúc yêu thêm cuộc đời của họ. Anh họa sĩ trẻ đã – nói theo lời nhà bình phẩm về tài năng Gustav trên một trang báo - thổi hồn anh vào hình ảnh anh đã vẽ, dù rằng người xem tranh ít ai biết anh là tác giả các tranh vẽ đã làm họ mỉm cười. Người xem đã đến gần một nghệ thuật trước đó họ chỉ nhìn thoáng qua. Nét vẽ của cây vẽ trẻ rất khách quan, hai chiều. Cái dở bên những điều tốt đẹp. Tranh vẽ của anh trưng dẫn các cảnh đời trái ngược nhau. Vì cuộc sống ở nơi đâu cũng thế, không khi nào suôn sẻ một chiều, và bởi lẽ nghệ thuật cũng không bao giờ phô diễn một chiều.

Nhiều hôm rảnh rỗi, đến thăm gia đình bà Jesefin và vui học với Sagơnly, Trang thường nghe bà Jesefin thuật qua vài việc trước kia của gia đình bà. Và thỉnh thoảng đứng ngắm nhìn tranh của ông Gustav treo trên tường, bà Jesefin vui chuyện kể cho Trang và Sagơnly nghe vài mẩu chuyện vui hiếm hoi quanh giá vẽ và cái hay của nghệ thuật hội họa. Đến năm Sagơnly và Trang học xong trung học, bà Jesefin và ông Gustav mua thêm một mảnh đất cách nhà ở bây giờ chừng hai, ba trăm mét và trên mảnh đất đó, bố mẹ Sagơnly đã xây được một fritidshus. Căn nhà nghỉ lúc thời giờ rảnh rỗi đó, sau này rộng thêm và trong một tấm ảnh Sagơnly gởi đến Trang, một nửa căn nhà đã trở thành xưởng vẽ của ông Gustav.

Sagơnly và Trang bước theo lối nhỏ dẫn đến thềm cửa. Phòng ngồi uống trà, cà phê bên hiên nhà với giàn cây xanh trổ hoa trắng nhỏ thoảng hương thơm. Vài mảng cỏ xanh vừa được cắt xén, tỏa mùi hương thiên nhiên mát lành dễ chịu. Bà Jesefin và ông Gustav chiều nay đến thăm bạn cũ. Hơn mười năm trước, ông có tặng bạn ông một bức tranh sơn dầu nhân ngày sinh nhật của bạn. Và hôm nay, bạn cũ của ông bà Jesefin mở tiệc mừng gặp mặt những bạn cũ năm xưa. Sagơnly kể lại, cô cầm tấm thiếp in rất đẹp để trên khay hoa quả đưa Trang xem.

Sagơnly gọt vỏ vài trái cây pha nước hai người uống. Còn Trang mải đứng nhìn vài bức tranh của ông Gustav trong phòng khách. Một tranh bột màu phảng phất chất thơ, vài ký họa đen trắng với nét phác thảo nhưng rất diệu nghệ. Còn bức tranh sơn dầu, cảnh trí và sắc màu thiên nhiên như đưa người xem đến một nơi yên lành, thanh thản.

Trang nhìn tấm ảnh đặt trong khung ánh màu vàng rực rỡ. Tấm ảnh có hình bà Jesefin và ông Gustav thời trẻ, hai người đứng gần nơi trưng bày tranh năm xưa, anh họa sĩ trẻ và gầy có dáng vẻ cao lênh khênh... đứng bên cạnh cô gái có vẻ mặt dịu dàng, vui vẻ. Những tấm hình xưa, đôi khi ghi lại vài nét đẹp đã xa xôi nhưng làm người xem cảm thấy vài phút vui thích.

Trang tươi cười nói với Sagơnly:

-Thỉnh thoảng nhớ đến Sagönly, tui thường tưởng tượng, một ngày may mắn sẽ đến với bạn. Và rồi một ngày đẹp trời, một anh...

Sagơnly chợt hiểu câu nói đùa của Trang, cô nhìn Trang:

-Jätte bra ! (hạngnhất/ tuyệt vời !) Chắc chắn anh này khờ khác thường hơn ông Gustav?

Sagơnly cười và sau nụ cười dễ mến đó, cô bước đến và cùng lúc vỗ một bên tay với Trang, hai cô gái trẻ hứng khởi mỉm cười thích chí. Chuyện một tình yêu đem niềm vui bất ngờ có thể bắt đầu với một ‘anh’ Gustav nào đó...

- Cám ơn nhiều... lời Trang vừa nói. Bạn của tôi.

Sagơnly ôm Trang trong vòng tay thân thiết.

Bắc Âu, mùa Hè 2002

Vân Võ Hoài Phương

(Bản cuối đã ch̉ỉnh sửa xong)

fredag 4 juli 2025

TRUYỆN NGẮN : KỶ NIỆM LY HƯƠNG

KỶ NIỆM LY HƯƠNG

Hôm nay nhà ông Hai Lạc Tiên mở tiệc. Khách mời chỉ có bà Ba là láng giềng thân thiết đã chia sớt với gia đình ông Hai những ngày cực khổ. Khoảng gần xế trưa, lúc nắng vừa tới bên lùm cây trước ngõ, bà Ba và vài người trong họ gia đình ông Hai mới đến. Nơi xóm nhỏ này, một nhà mở tiệc và có vài người khách là việc bình thường trong vài ngày nghỉ hè nóng nực.
Bà Hai Lạc Tiên xoay xoay lọ bông trên bàn để chọn một dáng vừa mắt và rủ rỉ nói với bà láng giềng:
-Ông Hai nhà tôi năm nay đã ở tuổi xế chiều rồi. Ở vào tuổi đó, người ta thường có nỗi buồn mà người khác không hiểu nổi. Chỉ vào những ngày có việc như hôm nay ông ấy mới tạm quên nỗi buồn đó.
Bà Ba vốn là bạn thân với bà Hai từ ngày hai gia đình mới đến đây. Lúc cầm các đồ mừng sang nhà bà Hai để cùng vui tiệc, bà thầm nghĩ, hôm nay bà và bà Hai được một ngày thỏa thê nói về các thứ chuyện mua sắm. Những chuyện thường như việc mua bán mắc rẻ, hoặc áo quần giày dép bán hạ giá ra sao thì bà có thể bàn ra bàn vô, chứ còn như chuyện này hẳn không phải là “thế giới” của bà. Vì vậy bà ngồi yên và chờ nghe tiếp.
-Cái cảnh ly hương sao mà nhiều lúc sầu vời vợi. Một hôm ông ấy bảo tôi: “Bà mặc áo quần thật ấm vào, rồi đi với tôi có việc”. Tôi nghĩ chắc có việc chi cần lắm đây. Rồi cũng đóng một bộ thật ấm, thêm áo choàng dạ, mũ lông và cẩn thận mang theo găng tay ấm nữa. Rồi cũng thoa thêm chút son phấn để người ngoài nhìn trông gọn mắt một chút... Ông ấy lên khung một bộ nom chững chạc lắm. Lại còn thêm một tí nước hoa nữa. Coi bộ như sắp đi đón rước ai quan trọng lắm đây. Rồi tôi theo ông ấy ra khỏi nhà. Lúc đó ngoài trời tuyết bắt đầu bay và cũng hơi lạnh. Nhưng qua khỏi đường vòng ngoài ngõ, tôi thấy trong người ấm và khỏe hơn lúc trước. Ông dẫn tôi ra Trạm xe lửa. Cái Trạm xe lửa ở gần đây, bà biết rồi đó. Thế rồi chúng tôi vào sân ga. Ông ấy cứ đi lại trên sân ga vừa như nghĩ ngợi và vừa như chờ đón ai đó. Còn tôi ngồi trên ghế đợi ông, lúc đó cũng chưa tiện hỏi chuyện gì. Khoảng chừng ít phút sau, tôi thấy ông bước vào một quán kiosk bên sân ga, nơi có bán nhiều thứ tặng phẩm. Ông chọn mua một bó hoa thật đẹp. Bó hoa này ít cũng phải hơn một trăm kronor . Ông cầm hoa đến bên tôi và bảo “Bà có nhớ hôm nay là ngày gì không?” Chà, bao nhiêu việc như vậy, tôi đâu nhớ. Ông ấy nói tiếp: “Mười một năm trước tôi và bà đặt bước đến nơi này. Và hôm nay tôi tặng bà bó hoa này để kỷ niệm mười một năm đã qua. Thôi, xong việc rồi. Tôi với bà trở về nhà”. Trên đường về, nhớ lại kỷ niệm của thời chân ướt chân ráo đến đây, cảnh tỵ nạn nhiều lúc ngậm ngùi nhưng lại nghĩ ông Trời cũng muốn giúp cho dân tỵ nạn nên mới được những ngày như hôm nay. Tôi thấy cũng vui vui. Nhưng tôi nghĩ cách kỷ niệm của ông xa cái bếp của nhà quá. Tôi liền nói: “Dịp sau, ông tổ chức kỷ niệm ở nhà. Kỷ niệm cách này, tôi thấy đói bụng quá !”
-Nghe chuyện của bà như nghe chuyện ”Sân ga tình mới.” Bà Hai này, tôi chưa biết tại sao người ta lại kêu ông Hai là ông Hai Lạc Tiên?
-Bởi vì quê ông ấy có nhiều cây Lạc Tiên. Loài cây này có nhiều hoa màu trắng, tím rất đẹp. Quả tuy nhỏ, khi chín màu vàng và thơm ngọt. Còn tôi làm dâu ở vùng đó nên cũng chịu kêu luôn là Hai Lạc Tiên. Cánh phụ nữ thua thiệt vậy đó, lấy chồng là mất kêu tên riêng luôn.
-Ngày ấy bà không gặp tôi thì bây giờ bà vẫn còn ngồi bán hàng rong ở chợ. Ôi, ngày đó may mắn sao bà lại gặp tôi.
Ông Hai Lạc Tiên bước vào từ lúc nào. Ông nói rỡn một câu thay lời chào thân mật. Tâm tính ông thường vô tư và bữa nay vui nên trông ông dường như trẻ lại dễ đến vài tuổi.
-“Xin lỗi ông”!- bà Hai nói- Ngày đó ông không ngồi ngày này qua tháng khác hát ò ưa bên quán của tôi, tôi đâu theo ông về làm dâu ở vùng quê ông.
- Vậy ra là, anh ngồi bên quán hát, còn cô bỏ quán để theo anh.
-Bà còn lạ gì. Ngày đó vượt biên khó lắm. Mười thuyền ra đi, may lắm chỉ một thuyền thoát và đến được bến bờ tự do. Quê tôi ở làng chài lưới. Bố tôi, thời còn trẻ, ông thường theo thuyền đi làm nghề biển xa và đã vài lần gặp bão lớn thuyền trôi giạt đến tận những miền biển lạ. Vì thế, luồng lạch ra sao ông rõ như lòng bàn tay. Ông Hai Lạc Tiên hồi đó tìm đường vượt biển nhiều lần nhưng vẫn không đi thoát. Do gặp toàn những bọn ác nhân bày đặt ra để lừa người, lấy tiền lấy vàng.
-Nhớ lại thời đó rất nhiều cảnh lầm than. Làng xóm vắng trơn, người người trông nhau ngao ngán, đất trời toàn một màu âm u bi thương. Gia đình cả chục người trông mỗi vào một nồi bo bo. Nhớ lại cảnh đó, tôi thấy kinh khủng quá. Cái thứ hoạch sách ma quỷ ở đâu nhập vô làm dân chúng kiệt quệ đói rách, lừa nhau chụp giật để sống. Không còn một chút nào tình người.
Ông Hai Lạc Tiên nói:
-Mới đây tôi mượn được một tờ báo ở trong nước, đọc xem mới biết vẫn còn rất nhiều cảnh chụp giật. Có người mang một, hai chỉ vàng trong người cũng bị cướp, suýt nữa thì mất mạng. Kinh hãi ghê.
Bà Ba thở dài:
-Tôi nghe vài người về thăm nhà vừa qua có kể lại, họ cũng nhìn thấy nhiều cảnh bi đát lắm. Quê hương, ai chẳng mong về để nhìn lại thôn xóm dấu yêu, mà bao năm rồi, quê hương vẫn tả tơi nhiều quá.
Bà Hai nói:
-Năm sau, tôi và bà cùng các cháu về thăm một chuyến. Kìa, mấy đứa nhỏ nhà này đã đem đồ nấu về rồi. Để tôi qua bếp xem sao.

*
-Tuần trước tôi nghe tin gia đình bà có chuyện không vui. Hôm nay đã qua rồi, phải không bà?
Nghe ông Hai nhắc đến chuyện này, bà Ba nói:
-Mấy bữa đó tôi rầu quá. Bảo lãnh cho thằng út qua được bên này. Tôi nghĩ cháu nó sống cực khổ ở quê nhà, nay sang đến một nước có đời sống khá hơn, nó biết tu tỉnh để nên người. Nào ngờ đâu những năm tháng sống tạm bợ làm nó nhiễm thói tật như vậy. Cũng may là nó không ghiền vài thứ kia, chỉ ham bài lá thôi.
Ông Hai nói:
-Tôi cũng ớn các thứ đó lắm.
-Tìm được con vợ vừa ý nó xong. Tôi đã nghĩ lo được cho con. Nhưng nó chưa dứt bỏ hẳn thói hư cũ. Vài tuần trước nó dắt mấy đứa quen về nhà bài lá. Con vợ nó to tiếng với chồng một chập rồi ngất xỉu luôn, may kịp gọi xe cấp cứu đưa đến bệnh viện.
-Rồi sao nữa, bà?
-Đám bạc khi đó tan rã. Mấy thằng quen nó thấy cảnh gia đình tan hoang cũng hãi quá bỏ về luôn. Còn tôi với thằng con nhìn nhau hết nói. Ông biết đấy, thiếu chi những cảnh như vậy. Tôi là một người mẹ, và nỗi đau này...
Người phụ nữ ngồi bên ông Hai thoáng buồn. Bà nói tiếp:
-Đêm khuya tôi đến bệnh viện, đem theo số tiền tôi đã dành dụm được từ lâu nay.
-Lúc đó tiền có giúp được gì, thưa bà?
-Ông thong thả để tôi kể tiếp. Tôi đến bệnh viện, ngồi thức bên giường con dâu đến sáng. Lúc gần sáng, con dâu tôi tỉnh lại. Tôi giúi vào tay nó số tiền đó và nói: “Thôi, con thương mẹ. Thương gia đình ta. Mẹ cầu mong con nghĩ lại...” Con dâu nhìn tôi cũng ứa nước mắt. Tôi nói tiếp: “Lâu nay con vẫn kêu than với chồng con, nhà còn thiếu một cái nồi làm bánh. Số tiền này mẹ để dành được từ năm ngoái, con cầm lấy để mua cho nhà ta một cái nồi làm bánh. Mẹ biết tiền này đủ mua thứ đó, vừa tráng bánh, hấp bánh lại nấu xôi cũng được. Đỡ phải đi mượn của nhà người khác. Các cháu nhỏ trong nhà có thứ ăn, lại đỡ được tiền nữa”. “Mẹ ơi, con biết ơn mẹ”. Con dâu tôi vừa nói xong, tôi chợt thấy thằng con của tôi đứng bên tôi từ lúc nào. Vẻ mặt nó hối lỗi lắm. Nó nói chẳng nên lời: “Mẹ hãy tha lỗi cho con. Con tạ ơn mẹ...” Rồi nhìn vợ nằm thiêm thiếp bên giường, nó nói: ‘Em tha thứ cho anh...”

*

Bà Hai đem khay nước ra, nói với bà Ba:
-Ôi, trà này chưa uống đã biết là ngon. Thứ trà này thơm quá bà Ba ạ. Tôi được một chị chỉ cho mua loại trà thơm này. Chỉ là người ân cần giúp bạn bè và thảo tâm lắm. Lâu rồi tôi chưa có dịp gặp lại. Hôm nay uống ly trà này, xin cảm ơn và chúc sức khỏe của chỉ. Uống chút nước đã, rồi bà sẽ thấy trà này rất thơm.
Nghoảnh nhìn ra hướng bếp, bà Hai khẽ nói với chồng:
-Ông vào bếp, phụ trách giùm tôi vài món sắp xong. Ồ, còn món nem cuốn của ông đó. Ông không làm tiếp là không xong đâu.
Chờ ông Hai vào khuất sau bếp, bà Hai nói:
-Bà có biết chuyện gì không? Tôi nghe đâu lại sắp tận thế nữa rồi.
-Người ta đồn linh tinh vui chuyện vậy thôi. Như hồi năm chín chín, nhà tôi với nhà bà nghe chuyện tưởng thật, có bao nhiêu nồi soong đem ra đựng nước hết. Nhưng rồi có chuyện gì xảy ra đâu. Ồ, tôi lại nhớ chuyện cũ. Hồi năm chín chín, bữa đó thằng con nhà tôi ở đâu chạy về, nó nói: “Mẹ ơi, sắp tận thế rồi đó. Mẹ xem trong tủ lạnh nhà mình, có gì còn ăn được đem ra ăn hết đi !” Trời đất thiên địa ơi. Tôi nói: “Hôm nay ăn hết sạch, ngày mai ngày mốt lấy chi mà sống?” Nó ngẫm nghĩ một lúc rồi nói với tôi: “Mẹ nói đúng quá. May mà tháng lương này con còn giữ được một ít tiền. Suýt nữa đặt hết cả vào sấp ngửa thì tuần sau đói to !”
-Nhà bà còn được thằng con trai. Có lúc nó quậy, rồi có lúc nó thương lại mẹ già cũng đỡ. Còn nhà tôi...
-Con trai con gái, con nào cũng là con bà ạ. Con gái mà biết thương cha mẹ thì nó vẫn còn hơn... Tôi nghe nhiều người nói như thế. Bà phải nhìn rộng ra như ông Hai nhà này. Dân quanh vùng ai cũng khen hai đứa con gái nhà bà. Hai cháu gặp người bà con chào hỏi lễ phép, lại còn học giỏi nữa. Tôi còn nghe nhiều người rất kính nể ông Hai. Mặc thiên hạ bàn ra tán vô, ông ấy lúc nào cũng tươi vui. Chính vì tính vui vẻ của ông, nên ông được nhiều người quý mến.
Bà Hai nghe bà láng giềng nói ra những lời đó, bà cũng thấy mát lòng mát dạ. Dù rằng bà đã nghe vài người có thiện cảm với bà nói như thế. Và thực sự chồng bà là một người chồng tốt trong gia đình.
-Hôm qua tôi thấy ông Hai nhà tôi qua thăm bên thằng út của bà bàn chuyện làm ăn chi đó. Bà có biết không?
Đôi mắt bà Ba ánh lên niềm vui, và có vẻ hãnh diện cho thằng con út. Chẳng gì con bà vừa đem về một vinh dự cho người mình ở nơi đây. Bà Ba vừa cười vừa nói:
-Làm ăn chi đâu. Ông Hai sang rủ thằng út nhà tôi đến ghi danh chạy marathon vòng quanh Quận đợt này. Ông ấy bảo thằng út bên nhà dượt cho ông ấy vài đường đua.
Nghe thoáng qua chuyện chạy marathon quanh Quận, ông Hai bỗng từ trong bếp bước ra, nói:
-Bà Ba à, đợt chạy tuần trước thằng út đứng giải hai. Đợt này tôi mà dượt xong, vào giải thể nào tôi cũng đứng trên bậc...
Bà Hai nhìn bà Ba, mỉm cười trêu ông Hai:
-Chắc chắn là cuối đường đua, Ban tổ chức sẽ trao ông giải...
-Bà đoán trước thử xem...- Ông Hai nói, giọng hồi hộp.
-Tôi nghĩ, ông sẽ may mắn và cầm chắc cái giải về sau chót- Bà Hai nhìn ông Hai, cười.
Bà Ba cũng nói vui:
-Giải này là giải đặc biệt đó, ông Hai. Cái anh về đích sau chót mới thật là anh ham thể thao nhiều nhất đó. Chuyến này ông Hai về được đến đích sau chót, bà Hai và tôi sẽ mua một món quà chúc mừng ông.
Ông Hai cười, và cũng ước mong có một kỷ niệm vui trong những ngày sống ly hương.

Tháng 6, năm 2001

Vân Võ Hoài Phương
//////////////////////////////////////////

lördag 19 april 2025

Truyện Ngắn : Thương Một Cuộc Tình

Truyện Ngắn

Thương Một Cuộc Tình

Sau vài ngày vất vả đi xin việc làm không được, Phan buồn rầu trở về. Vừa bước chân về đến nhà, Phan được chị Dung đưa cho một phong bì nhỏ. Chị nói:

- Đã bốn ngày qua, ngày nào cô Thủy cũng chờ cậu về. Đợi đến đỏ cả con mắt. Tối qua, không thể đợi được nữa, cô ấy đã xuống thuyền ra đi. Trước khi đi, Thủy gửi chị lá thư này để chuyển đến cậu.

Cầm lá thư trên tay và nhìn dòng chữ viết trên bì thư giờ đây với Phan đã quá quen thân, anh vội mở ra đọc:

"Anh yêu thương,

Hôm nay anh về kịp, anh và em cùng ra đi thì tình yêu của chúng ta sẽ chắp cánh bay xa. Còn như, sau chiều nay anh không về, em sẽ một mình ra đi. Em phải đi để tìm tự do cho em và cũng để quên đi nỗi cay đắng trong đời mà anh và em đã cam chịu. Anh ơi, chỉ sau hôm nay, anh và em thật sự mất nhau sao? Ai đã gây ra chia lìa này? Ai đã làm cho mong ước của anh và em mãi mãi chỉ là mong ước..."

Phan không đọc được nữa, anh có cảm giác quanh chỗ anh ngồi bỗng trở nên trống vắng lạ thường. Phan thẫn thờ nhìn lên cửa sổ, nơi đó có một cành vạn niên thanh khẽ rung nhẹ trước gió. Phan chợt nhớ đến câu nói của Thủy ngày nào. Vài kỷ niệm cũ lại hiện về trong ký ức...

...

- Anh Phan này...

- Có. Anh nghe đây.

- Có người nói, nếu cành vạn niên thanh trồng trong nhà bỗng úa tàn thì thế nào trong nhà cũng có chuyện chẳng lành gì đó. Anh có tin không?

- Anh không tin.

- Anh có tin rằng tình yêu của đôi ta sẽ có một ngày nào đó úa tàn không?

- Sao em có thể ví tình yêu của anh và em với một cành vạn niên thanh nhỉ?

- Anh Phan ơi, mấy hôm nay em linh cảm sẽ có một chuyện chẳng lành. Có thể...

- Thôi, em đừng nói những chuyện làm chúng ta xa nhau.

- Anh Phan ạ, không phải vì em nhìn thấy chiếc lá úa của cành vạn niên thanh kia đâu. Mà thực sự...

- Mà thực sự là em xinh đẹp vô cùng! - Phan cố dẹp bỏ lo lắng của Thủy, anh nói tiếp. - Mắt em nhìn anh lúc này trông đẹp vô ngần.

- Không.

Thủy lắc đầu buồn bã, cô hất mái tóc dài phủ che trước ngực, nhìn Phan có vẻ trách móc. Thủy nói trong tiếng nấc nghẹn ngào:

- Không. Lúc này em muốn nói với anh một việc.

- Thủy ạ, lúc này em đang giận anh, nhìn em vẫn đẹp. Nếu anh bỗng mất em, cuộc đời đối với anh chẳng còn ý nghĩa gì hết.

- Anh Phan ơi. Anh có bao giờ nghĩ đến, một khi chiếc lá vạn niên thanh kia lìa cành, cũng như tình yêu đôi ta vì lẽ nào đó xa cách. Anh sẽ mất em...

- Em nói chuyện chi nghe kỳ vậy, Thủy?

- Em vẫn linh cảm như vậy, anh Phan ạ.

- Em đừng đùa nữa, Nếu mất em, cuộc đời anh sẽ...

- Sẽ sao?

- Sẽ hoàn toàn vô vị!

Hai người nói với nhau những lời này cách đây mấy hôm. Phan không ngờ chỉ vài ngày sau, hai người đã ở hai góc trời khác nhau. Anh cầm lá thư của Thủy lên đọc tiếp:

" Từ khi em yêu anh, em nghĩ rằng cuộc tình của chúng ta giúp anh và em vơi bớt khổ lụy. Trước kia em tưởng rằng tương lai chúng ta mỗi ngày thêm sáng lạn và đôi ta vĩnh viễn sống bên nhau. Nhưng giờ đây, anh Phan ơi, em không thể sống nổi ở nơi này một khi em vẫn yêu thương anh, vẫn chung thủy với cuộc tình em đã chọn. Hôm nay cha mẹ em đã định liệu em sẽ sống với một người em không yêu thương. Cha mẹ còn nói, người này là con của một cán bộ. Cha em nói:"Bố mẹ cũng khổ tâm về cuộc hôn nhân này. Làm cha làm mẹ ai cũng muốn con có hạnh phúc, lấy được một người đúng như ước nguyện và yêu thương lẫn nhau. Nhưng có khi hoàn cảnh xô đẩy người ta đến những lựa chọn oan nghiệt. Vài ngày nữa con sẽ sống trong một nhà giàu. Có thể cuộc hôn lễ này sẽ tốt cho tương lai của con".

Một cuộc hôn nhân chỉ có giàu mà không có hạnh phúc. Nhưng em đâu phải là kẻ chỉ biết lấy tiền của làm niềm vui trong cuộc sống. Em có cuộc đời riêng của em, em có tình yêu riêng của em. Hôm bàn tính việc cưới hỏi, một người bên họ nhà trai nói:"Lúc này đi xin việc làm, thủ tục đầu tiên phải là "Tiền đâu?". Người tình của cô đâu có khá giả gì, có đi hết nơi này nơi khác cũng chẳng xin được việc làm ở cái xã hội này. Đó là thực tế phũ phàng cô cần phải hiểu. Tôi và vài người nữa vẫn thừa nhận người tình của cô đẹp trai và rất tốt. Nhưng sống ở thời thế này, đẹp trai và tốt không thể nuôi nổi vợ con nếu không biết mánh khoé xoay vần. Còn Phan của cô ngay thật quá. Những người như Phan sinh bất phung thời, nhất là tại cái thời như hiện nay".

Em rất đau xót khi nghe những lời nói này".

Phan đọc xong phần cuối lá thư, người anh nóng bừng như lên cơn sốt. Phan cầm chiếc phong bì lên, anh cảm thấy trong bì thư còn một cái gì đó. Anh cầm chiếc phong bì dốc nghiêng, một chiếc ảnh từ trong rơi ra, ảnh của Thủy. Phan thấy lòng bồi hồi, ánh mắt anh chăm chăm nhìn tấm ảnh.

Trong ảnh, Thuỷ mặc một chiếc áo màu phơn phớt tím. Mái tóc đen thả buông trước ngực, đôi mắt nhìn Phan như muốn nhắn gửi đến anh một điều gì...

Phan lật phía sau tấm hình, anh đọc được dòng chữ sau:

"Em gửi tặng anh tấm ảnh này

Trong lòng mang nặng nỗi chua cay

Hẹn anh năm trước cùng chung sống

Nay lẻ phương trời mải cánh bay..."

Ngày hôm sau, Phan tìm đường đến bến đò Nan, nơi Thủy đã xuống thuyền rời xa. Anh đứng trên bờ nhìn dòng sông nước cuồn cuộn chảy. Phía xa xa tít tận nơi cuối đất cùng trời, màn đêm đang dần dần buông xuống. Phan đứng lặng lẽ, anh biết ngoài khơi xa kia, trên một con thuyền mỏng manh, có một người con gái đã yêu anh, nay gạt nước mắt ra đi để tìm tự do cho cuộc đời.

Đêm hôm nay, đêm cuối tháng, trên biển không trăng sao. Có thể trên con thuyền mong manh đó, Thủy đang nhớ về anh cũng như anh đang nhớ về Thủy, với một nỗi nhớ thương da diết.

Sương mờ phủ quanh người Phan một màu trắng đục. Anh dắt chiếc xe đap ra về. Đường về nhà mưa phùn bay lất phất. Phan châm một điếu thuốc hút. Nhìn khói thuốc thoáng chốc tan biến trong gió và mưa, Phan chợt nhớ đến dòng chữ trong thư Thủy đã viết gửi anh: "Anh ơi... Ai đã gây ra chia lìa này?".

Gió và mưa mỗi lúc một mạnh. Vài vệt mưa chạy dài trong không trung theo từng cơn gió thổi mạnh vằn vèo như những ngọn roi quất xuống người Phan. Trên đường trở về nhà, Phan đi như một người đang đi vào cõi hư vô. Anh không thấy đau và lạnh, anh chỉ thấy những phút vô vị của cuộc đời ập đến.

- Kể tiếp đi anh. Những ngày sau đó ra sao?

- Đọc vài lá thư anh đã gửi đến em, em có thể hiểu tình cảnh anh lúc đó. Em đau khổ lìa bỏ người thân, còn anh ở lại đau nỗi đau tiếc nuối muộn màng. Nhiều lúc anh ngồi trầm tư nhìn cành vạn niên thanh bên cửa sổ. Anh nhớ đến kỷ niệm xa xưa và nhớ em rất nhiều...

Thủy nhìn Phan và lắng nghe những lời Phan nói. Sau bảy năm chờ từng lá thư của Phan, hôm nay Thủy đã ngồi bên anh, hưởng trọn niềm vui sau bao ngày xa vắng.

- Anh Phan ơi, những ngày xa nhau em nhớ anh nhiều lắm. Nhìn vài tấm hình anh gửi cho em, thương anh sống cực nhọc quá. Tấm ảnh nào em cũng thấy anh đăm chiêu, nghĩ ngợi. Em cũng thấy lạ và không hiểu tại sao vài tấm ảnh từ quê nhà gửi sang, trông ai cũng có vẻ héo hon và già hơn trước tuổi. Em không rõ tại sao?

- Có vài người lâu nay chưa về thăm người nhà vừa gặp anh, họ cũng băn khoăn về việc này. Chắc em cũng hiểu, anh và nhiều người đã sống một thời vất vả triền miên, đối diện với muôn vàn khó khăn, ai cũng tất tả ngược xuôi lo cho đủ những thiếu thốn trong gia đình.

- Anh Phan ạ. Nói chuyện nào vui đi anh. Tuần trước, chị Dung gửi thư cho anh và em. Chị khen anh đã dựng giúp cho chị và các con của chị ngôi nhà mới trước khi anh ra đi.

- Việc này là niềm an ủi với anh khi anh nhớ về quê hương, Thủy ạ. Tuy nhiên anh vẫn biết, còn nhiều người ở quê nhà hiện nay vẫn còn nhiều vất vả trong cuộc sống.

Sau một phút trầm tư, Phan nói:

- Nhiều lúc anh ngồi nghĩ đến ngày anh và em về thăm lại quê hương. Quê hương với những con đường anh từng lần hồi kiếm sống. Quê hương với bến đò Nan mưa phùn bay. Ngày anh và em trở về...

Thủy chợt nhớ ra việc lo bữa ăn sắp đến, cô nói với Phan:

- Chà, chút nữa quên mất. Anh cực khổ nhiều ngày qua, hôm nay em mời anh nếm thử một món nấu đặc biệt của em. Nhưng anh Phan này, nếm thử xong anh đừng chê như bữa trước nghe.

Phan cười hiền:

- Chê vậy thôi, nhưng anh vẫn yêu em.

- Phải vậy sao?

Thủy nhìn Phan cười vui vẻ, cô nói tiếp:

- Anh Phan ạ, vài bữa nữa anh và em viết một lá thư gửi về nhà. Năm hết Tết đến, lúc này ở nhà ai nấy lo bận mua bán sắm sửa đón Xuân.

Ngưng một chút, ánh mắt Thủy như nhìn vào cõi xa xưa, kỷ niệm sầu thương của vài năm sống lẻ bóng hiện về trong tâm tưởng Thủy, cô nói:

- Em nhớ năm nào, nhiều người sống gần quanh chỗ em ở nhộn nhịp đón Xuân mới. Còn em, lẻ loi trong phòng này, ngồi đợi thư của anh. Nhưng em vẫn tin, vẫn tin có ngày anh và em sống bên nhau. Có thể là may mắn vẫn đón đợi và thương đến những người như anh và em. Anh có tin như thế không?

- Anh cũng thường nghĩ và tin như em. Bởi vì anh và em luôn có niềm tin này nên hôm nay anh có niềm vui được ngồi gần bên em. Em có vui không, Thủy?

Thủy cười vui, cô nói:

- Để sau này em sẽ nói cho anh nghe. Còn bây giờ anh xắn tay áo lên vào bếp giúp em nghe. Anh nhìn kìa, nắng đã lên rồi !

Mùa Xuân Năm Mậu Dần

Vân Võ Hoài Phương (An Hữu Viễn Phương)

***************************************

söndag 6 april 2025

Truyện Ngắn : Tình Khúc Lãng Quên

Truyện Ngắn

Tình Khúc Lãng Quên

Những đám mây sẫm màu nối theo nhau dần dần phủ kín bầu trời. Một chiều cuối ngày lớt phớt vài hạt mưa rắc nhẹ trên cây cỏ. Ông Vận đứng gần cửa sổ, cầm lá thư của Thiết vừa đưa và chăm chú đọc từng dòng thư bên ánh đèn. Lá thư ở bên nhà gửi qua, kể lại vài việc bình thường quanh cái thị trấn nhỏ nằm kề bên một dòng sông. Nơi đó, ông Vận và Thiết đã sống một thời khổ ải, bươn bả hết nơi này nơi khác để tìm kiếm việc làm. Những ngày mưa dầm gió bấc, ngồi chờ đò bên bến sông và nhìn nước sông dâng tràn ào ạt gầm réo, ông Vận và Thiết như thấy cuộc sống lúc này chẳng khác gì những chiếc lá rách tả tơi đang bị nước sông cuốn trôi giữa một ngày mưa lũ. Kỷ niệm cũ chợt hiện về... Thị trấn nhỏ bé thân thương của ông với vài nẻo đường quanh co và khuôn mặt các cô gái ở cái thời trai trẻ của ông ngày nào... Và ở nơi đó, có mối tình đầu của ông, cô gái có ánh mắt nhìn đăm chiêu và tư lự đó, nay vẫn ở vậy, cô còn đợi ai, hay vẫn còn nghĩ tưởng đến ông ?

Ông Vận khẽ thở dài và đọc tiếp trang thư. Người đàn bà viết lá thư này là vợ cũ của Thiết, cô đã chia tay với Thiết nhiều năm qua và người đó, cũng chính là em gái cùng cha khác mẹ với ông. Lá thư kể về gia đình, làng xóm, vài lời thăm hỏi và chúc sức khỏe người thân như những lá thư khác. Ở gần cuối trang sau, nổi bật dòng chữ to khác thường: "Em rất mong chờ anh trở về".

Mưa vẫn rơi ngoài cửa sổ. Ông Vận bước đến bên bàn, hỏi Thiết:

- Chú nhận thư này đã lâu chưa ?

- Hơn một tháng rồi. Vì anh bận nhiều việc ít qua lại thăm nhà bên này, tôi chờ dịp này mới đưa anh đọ̣c.

Nghe Thiết trả lời, ông Vận biết việc vừa qua đến với Thiết và anh đã suy nghĩ cân nhắc hơn một tháng trước khi đưa thư này cho ông xem. Quãng thời gian hơn một tháng có thể đủ để người ta lo tính xong việc hàn gắn chuyện gia đình. Nhưng đến nay, Thiết phải đợi ông về, đưa ông lá thư này để ông xem biết tường tận, hẳn là việc này vẫn chưa ngã ngũ. Ông Vận đặt lá thư trên bàn, đưa mắt nhìn Thiết và thấy nét mặt anh vẫn bình thản. Nhiền năm cùng sống với Thiết, ông Vận rất ưa tính nết của anh, một kẻ đã có thời lập gia đình, đã gánh chịu nhiều đắng cay cực nhọc dìu dắt hai đứa con bị mẹ bỏ lại bơ vơ cho đế tận hôm nay. Lẽ ra với những kẻ thường tình, thì sau chuyện này, Thiết và hai đứa cháu buồn khổ rất nhiều bởi tính thất thưở̀ng của người em gái cùng cha khác mẹ với ông. Vậy mà đến lúc này, Thiết vẫn coi ông như một người anh vợ. Thiết cư xử với ông trước sau vẫn chân tình, dù rằng Thiết đã ly dị với em gái của ông. Còn hai đứa cháu, một gái một trai, hình như chúng đã quen chịu đựng nỗi oan nghiệt cuộc đời, và rõ nét ai cũng nhận thấy chúng thừa hưởng ở Thiết nét bình thản và tự tin. Hai đứa cháu đó, lúc này đã khôn lớn, gần hiểu những đau xót của một gia đình tan vỡ. Cùng sống bên người cha gần hai chục năm qua và sống giữa muôn vàn thói đời, chúng đã để lại sau lưng nỗi day dứt thiếu tình mẹ con và cố quên đi, vươn lên để sống. Bây giờ ở nơi xa này chỉ còn gia đình Thiết là chỗ tin cậy nhất, chân tình nhất với ông.

Ông Vận gấp lá thư lại, ông nói:

- Ngày chú vào trại tập trung cải tạo, vợ chú bị đưa đi vác ̣đất đào mương ở tận vùng Bản Khế, hai đứa cháu chẳng còn biết nương tựa vào đâu, gia đình chú tan nát bởi chính sách thời đó quá tàn khốc, ăn thì ăn bo bo, đã có tên trong danh sách đào mương vác đất mà không đi thì bị giữ sổ gạo. Chồng đi tù không biết ngày nào về, vợ bị đày ải, còn anh em chia lìa nhau. Nay ngồi nghĩ lại, thời đó dữ dằn cũng ác như thời đấu tố́ năm nào. Thân phận một công chức thời trước như chú gặp đận đó cũng chịu nhiều cay cự̣c.

- Tôi rất biết ơn anh đã có lòng cưu mang và chăm nom hai cháu qua những năm khốn khó.

- Khỏi nói đến việc này, Thiết ạ. Còn bây giờ, điều cần thiết với chú là nghĩ đến tương lai.

Ông Vận ngừng lời. Mối tình cảm dây mơ rễ má hiện nay làm ông khó nghĩ. Lá thư ông vừa đọc đã gợi ông nhớ lại quãng ngày tháng cũ, những năm tháng tình cảm bị đọa đầy, dân chúng sống nơm nớp lo âu, tuyệt vọng. Đời sống lầm than, đói khổ đã đánh gục không ít người và đẩy đường đời nhiều người tới cảnh không biết ngày mai sẽ ra sao. Tình cảnh bi đát khiến có người đã nghĩ, đã làm những chuyến vượt biển ra đi tìm tự do, tìm lẽ sống mới tương lai của đời mình.

Sau một lúc im lặng, ông Vận nói tiếp:

- Lá thư này cô ấy viết gửi cho chú, vừa là tình cũ nghĩa xưa, vừa là lời mời gọi chú quay về... Lúc này chú tính sao ?

Thiết ngồi trong tĩnh lặng. Lá thư vẫn để đó, bên cạnh chiếc phong bì và trước mắt hai người. Lá thư của một người trải qua quãng ngày đen tối, bàng hoàng trong những giờ phút loạn ly, không thể làm gì hơn để cứu chồng con trong cơn khổ nạn. Tình cảnh bức bách đã đẩy người vợ đến bước cùng cực khổ̉. Ngày gánh đất đào mương, đêm nằm trăn trở bên lán mỏng công trường kinh tế mới. Và sau đêm kinh hoàng cùng vài người liều chết trốn chạy khỏi vùng kinh tế mới, nỗi lo sợ trong chuỗi ngày sắp tới lại đè nén nhiều hơn. Thời gian khi đó quả thật quá tàn nhẫn. Nhiều kiếp người sống lầm than. Những kẻ may mắn vượt thoát đến được bến bờ vẫn còn nằm trong trại tị nạn, còn kẻ ở lại thảng thốt, hoang mang. Cuộc sống ngày càng khó khăn hơn, con người mỗi ngày càng bon chen, tính liều. Cái phẩm chất tốt trong mỗi người đã biến đổi cùng bước với thời gian. Lẽ đương nhiên nhiều người bình thường và vợ Thiết theo năm tháng bề bộn hỗn tạp cũng ít nhiều biến đổi. Và sau đó vài năm, hai ngưởi chấp nhận mỗi người đi một đường.

- Sau ngày gia đình có chuyện đổ vỡ, tôi và cô ấy mỗi người chọn một đường riêng để sống tiếp. Như vặy cảm thấy dễ chịu hơn, chẳng ai ràng buộc ai. Còn hiện nay, cả hai đã bước những bước rất xa nhau, hơn nữa, tâm tính mỗi người đã thay đổi rất nhiều. Cái còn lại của ngày hôm nay chỉ còn những dòng thư này và vài tấm ảnh.

Ông Vận nghe Thiêt nói xong, thở dài:

- Một bên là chú, một bên là cô ấy. Còn tôi, tôi biết khuyên chú thế nào bây giờ ? Chú cũng nên hiểu, ai chẳng có khi lầm lạc nhất thời trong cuộc đởi. Cái để hướng tới tương lai là ngày hôm nay. Theo trong thư, cô ấy đã dựng xong nhà hai tầng, hiện nay là chủ một tiệm ăn rất đông khách.

- Tôi tự hiểu, tôi chẳng phải là kẻ mà cô ấy cần cho cuộc sống của cô ấy. Nhiều năm qua, anh biết con người của tôi rồi. Tôi vẫn tin và tin theo những điều tôi thường tin tưởng. Còn cô ắy đã viế́t trong thư, "hiện thời, ai có thân thì người đó phải lo, thời buổi bây giờ không thể tin ai được". Anh nghĩ thử coi, liệu tôi và cô ấy còn sống chung thì chuyện gì sẽ xảy ra.

- Có vẻ như chú quá tự ái rồi. Chú cũng nên hiểu, cô ấy sống trong mộṭ xã hội đã mất niềm tin - như nhiều người đã nói - thì cô ấy có nhắ́c lại điều đó cũng là điều dễ hiểu.

- Có thể anh chưa biết là mảnh vườn anh để lại cho cô ấy, cô ấy đã bán để có tiền dựng lên nhà hai tầng, Nhận được tin này, biết mảnh vườn đã bán, tôi không ngủ được hai đêm liền. Thương tiếc cho mảnh vườn, kỷ niệm một thời của anh, của tôi và của các cháu.

Thiết đưa tay lấy từ trong bì thư ra hai tấm ảnh. Anh cầm hai tấm ảnh đưa tới để ông Vận xem qua.

- Anh nhìn xem. Tôi không còn nhậ̣n ra làng xóm xưa ở chỗ nào nữa. Dọc bên này thị trấn là khu vực khai thác cát, đào vào bờ nửa cây số rồi. Còn góc này thị trấn, những vườn cây ăn quả năm xưa nay đã biến mất, vườn tược bị xới tung để tìm vàng. Mấy dãy nhà mới này gần bến sông là quán ăn và tiệm giải trí cho đám đào bới tìm vàng.

Ông Vận đưa tay đẩy chiếc đèn bàn lại gần, vừa xem hai tấm ảnh ông vừa nói:

- Tôi đã nghe có người nói ở quê mình nhiều nơi tìm được vàng, có làng đào được cả đồ cổ nữa. Làng mạc lúc này đào bới khắp nơi, chẳng hiểu tin đồn đúng hay sai.

Thiết rời khỏi ghế ngồi, anh đứng lên bước gần đến cửa sổ và lặng lẽ nhìn những hạt mưa rơi bên ngoài. Ông Vận xem xong hai tấm ảnh, lắng nghe tiếng mưa rơi, thong thả nói:

- Tôi vẫn biết thời nào cũng có tin đồn; có tin đồn có thể đúng và có tin đồn có thể sai. Thời nào cũng có vàng thau lẫn lộ̣n. Thời nào cũng có kẻ ham tiền, ham danh buông xuôi cuộc đời. Có người nói, sống ở nơi này, theo kịp bằng kẻ khác chẳng dễ dàng gì. Chú có khi nào nghĩ thử... hay là ta dẹp những khao khát cuộc đời để thử quay về sống an phận theo tiếng gọi mới ?

Thiết bỗng xoay người lại, mắt nhìn ông Vận:

- Sống theo kiểu nửa vời như anh nói thì tôi đâu còn là tôi nữa !

Ông Vận mỉm cười nhìn Thiết. Bên ngoài cửa sổ mưa vẫn rơi. Mùa mưa nơi xứ xa đem đến cho kẻ ly hương cảm giác cô liêu và những nghĩ ngợ̣i không bến bờ. Năm cũ qua, năm mới đến, nhìn những nét đổi khác của thiên nhiên, người ta không khỏi trầm ngâm suy tưởng, lâu dần vóc dáng của những kẻ đã sống nửa cuộc đời thoáng pha nét tư lự lúc nào mà có lẽ họ chẳng hay biết...

Lắng nghe tiếng mưa rơi, nét mặt ông Vận cũng phảng phất nỗi sầu. Ông cầm thư và ảnh để vào góc bàn:

- Vậy là việc này khỏi bàn thêm nữa, tôi vẫn biết tính chú.

Thiết bước lại bên bàn. Câu chuyện vừa qua có lẽ còn làm anh vấn vương điều gì đó khó hình dung nổi. Quá khứ và hiện tại đã xa rời nhau. Lúc này anh chỉ còn gánh trách nhiệm với các con của anh. "Còn hướng tới tương lai ?" Thiết tự hỏi mình, anh ngồi xuống ghế nghĩ thêm. "Ngày hôm nay cũng như bao nhiêu ngày khác. Tháng năm rổi sẽ qua đi, kỷ niệm dẫu có tốt đẹp hoặc buồn thương rồi cũng phai nhạt dần". Chuyện cuộc đời của anh có thể gần giống chuyện đời của những người khác, tuy nhiên mỗi người lại nghĩ một cách khác nhau, và vì thế đường đời, tương lai của mỗi người cũng khác nhau. Những kẻ đã trải qua cơn dông bão tình cảm thường đắn đo nhiều hơn mỗi khi nghĩ đến một chuyện tình có thể̉ đến. Còn lúc này đây, Thiết cảm nhận như anh vừa đi qua một quãng đường dài nhiều gian nan nhưng anh đã gắng sức qua được không gục ngã.

- Thứ hai tuần trước tôi nhận được thư của cô Hiền gửi cho tôi.

Ông Vận ngắm nhìn nét mặt Thiết và nói tiếp:

- Hiền gửi lời chúc sức khỏe tôi và chú. Trong thư đó có một lá thư nhờ tôi chuyển đến chú. Khi đến nhà chú, chú đưa luôn thư. Tôi đọc vội lá thư của chú đưa coi, rồi mải chuyện, lúc này tôi mới nhớ đến.

Nét mặt Thiết vẫn bình thản. Anh cười:

- Từ ngày chuyển đến nhà mới, tôi ít khi rảnh để viết thư. Hôm nay may làm sao anh lại tới.

Ông Vận bước ra lối ngoài, nơi để áo khoác và ngoái lại nói:

- Chẳng rõ có đem theo không, hay là để quên ở nhà rồi cũng nên. Ồ, từ nãy đến giờ, chú cũng quên luôn chẳng pha nước uống. Làm một chầu nước đã.

Thiết đứng lên, cầm chiếc ấm bước đến góc bếp. Ông Vận từ lối ngoài bước vào, ông nhin Thiết và đặt thư trên bàn:

- Trong thư hình như gửi theo một, hai tấm ảnh, Thư nặng thế này chắc hẳn nhiều tâm tình lắm. Ồ, chú để tôi pha nước cho. Chú ra xem thư để coi thử có tin gì đặc biệt không.

Nghe theo lời ông Vận, Thiết bước lại gần bàn. Anh cầm thư lên, một ý nghĩ thoáng qua đến với Thiết, anh nói:

- Thư Hiền gửi vài tháng trước, Hiền viết vẫn chưa lập gia đình. Còn thư này, rất có thể có tin đặc biệt đó. Anh thử đoán xem có đúng không.

- Còn chú, nói vi dụ Hiền đã lấy chồng. Chú nghĩ thế nào ?

- Những kỷ niệm trước đây hồi Hiền còn ở chung một trại tị nạn với anh và tôi; nhớ đến, tôi vẫn cảm thấy đó là kỷ niệm vui nhất còn lại đến lúc này. Còn như Hiền đã có gia đình, tôi cũng mừng cho cô. Biết nói thêm ̣điề̀u gì nữa ?

Thiết đã nói đúng. Ông Vận thầm nghĩ. "Biết nói thêm điều gì nữa". Cô gái năm xưa nay đã gặp duyên mới. Anh trai nào đã mơ tưởng đến cô, nay cũng đành dứt mối tơ vương, Còn người tình trong mộng xa xưa của ông, cô gái ngày trước có cái nh̀ìn đăm chiêu đó, nay đã đẹp duyên mới và nhờ người thân thuộc chuyể̉n đến ông lá thư cuối cùng thì ông cũng ̣đành nghĩ như Thiết: "Biết nói thêm điều gì nữa". Ông Vận chợt nghĩ đến Hiền. Ngày ông và Thiết cùng hai con của Thiết từ trại tị nạn ngoài đảo chuyển đến trại mới, Hiền là nhân viên của trại và cô ân cần giúp đỡ những người từ trại ngoài đảo đến. Hiền có thiện cảm đặc biệ̣t với Thiết có thể do tình cờ may mắn rât khó định nghĩa nổi. Hình như cô đã chịu đựng nỗi truân chuyên về đường duyên số. Những ngày cùng ở trại, cô thường đến thăm ông và gia đình Thiết. Hai đứa con Thiết quyến luyến Hiền và rất quý mến cô. Những ngày Hiền bận việc về trại muộn, hai đứa nhất quyết chờ cô Hai Hiền về để cùng ăn với cô bữa cơm trại... Những tháng sau đó, Hiền được Hội từ thiện ở một tiểu bang bên Mỹ giúp đỡ việc định cư. Ngày đưa tiễn Hiền ra sân bay lên đường sang Mỹ, ông Vận, Thiết và hai đứa con của Thiết không ngăn nổi những giọt lệ tràn dâng nơi khoé mắt. Tình cảm yêu thương gắn bó của dân tị nạn dành cho nhau lúc này là những kỷ niệm không bao giờ phai mờ trong cuộc đời.

Ông Vận đem ấm trà và bộ ly tách đến đặt ttrên bàn. Ông nhìn lá thư Thiết cầm trên tay, ông hỏi:

- Thư này nặng chắc hẳn nhiều tình nghĩa và nhớ mong lắm. Có tin gì đặc biệt khôngThiết ?

Thiết cười tươi, anh đưa trang thư để ông Vận nhìn:

- Chuyện này ̣đâu có gì cần giấu giếm anh. Anh đọc dòng chữ này sẽ biết ngay.

Ông Vận cầm chiếc kính trên bàn lên, cẩn thận gài ngay ngắn xong liền nhìn nơi dòng chữ.

- Ồ, để tôi xem qua, Hiền viết gửi cho chú ra sao ?... "Anh thân mến"... Ồ, tình cảm quá nhỉ. "Kỳ nghỉ phép cuối năm nay em sẽ đến thăm anh". Chà, chà... Vui quá nhỉ ?

Ông Vận đặt chiếc kính xem thư xuống bàn, vỗ nhẹ vai Thiết, ông cười vui:

- Chú gặp được phước lành. Anh chúc mừng chú !

Hữu Điển (Việt Hải)

(Đã chỉnh sửa, bổ sung xong bản cuối.)

Tạp chí Văn Nghệ Ngày Nay, tháng 6 năm 2002.

******************************