Đường Xa Văn Nghệ: Truyện Ngắn : Tình Khúc Lãng Quên

Truyện Ngắn

Tình Khúc Lãng Quên

Những đám mây sẫm màu nối theo nhau dần dần phủ kín bầu trời. Một chiều cuối ngày lớt phớt vài hạt mưa rắc nhẹ trên cây cỏ. Ông Vận đứng gần cửa sổ, cầm lá thư của Thiết vừa đưa và chăm chú đọc từng dòng thư bên ánh đèn. Lá thư ở bên nhà gửi qua, kể lại vài việc bình thường quanh cái thị trấn nhỏ nằm kề bên một dòng sông. Nơi đó, ông Vận và Thiết đã sống một thời khổ ải, bươn bả hết nơi này nơi khác để tìm kiếm việc làm. Những ngày mưa dầm gió bấc, ngồi chờ đò bên bến sông và nhìn nước sông dâng tràn ào ạt gầm réo, ông Vận và Thiết như thấy cuộc sống lúc này chẳng khác gì những chiếc lá rách tả tơi đang bị nước sông cuốn trôi giữa một ngày mưa lũ. Kỷ niệm cũ chợt hiện về... Thị trấn nhỏ bé thân thương của ông với vài nẻo đường quanh co và khuôn mặt các cô gái ở cái thời trai trẻ của ông ngày nào... Và ở nơi đó, có mối tình đầu của ông, cô gái có ánh mắt nhìn đăm chiêu và tư lự đó, nay vẫn ở vậy, cô còn đợi ai, hay vẫn còn nghĩ tưởng đến ông ?

Ông Vận khẽ thở dài và đọc tiếp trang thư. Người đàn bà viết lá thư này là vợ cũ của Thiết, cô đã chia tay với Thiết nhiều năm qua và người đó, cũng chính là em gái cùng cha khác mẹ với ông. Lá thư kể về gia đình, làng xóm, vài lời thăm hỏi và chúc sức khỏe người thân như những lá thư khác. Ở gần cuối trang sau, nổi bật dòng chữ to khác thường: "Em rất mong chờ anh trở về".

Mưa vẫn rơi ngoài cửa sổ. Ông Vận bước đến bên bàn, hỏi Thiết:

- Chú nhận thư này đã lâu chưa ?

- Hơn một tháng rồi. Vì anh bận nhiều việc ít qua lại thăm nhà bên này, tôi chờ dịp này mới đưa anh đọ̣c.

Nghe Thiết trả lời, ông Vận biết việc vừa qua đến với Thiết và anh đã suy nghĩ cân nhắc hơn một tháng trước khi đưa thư này cho ông xem. Quãng thời gian hơn một tháng có thể đủ để người ta lo tính xong việc hàn gắn chuyện gia đình. Nhưng đến nay, Thiết phải đợi ông về, đưa ông lá thư này để ông xem biết tường tận, hẳn là việc này vẫn chưa ngã ngũ. Ông Vận đặt lá thư trên bàn, đưa mắt nhìn Thiết và thấy nét mặt anh vẫn bình thản. Nhiền năm cùng sống với Thiết, ông Vận rất ưa tính nết của anh, một kẻ đã có thời lập gia đình, đã gánh chịu nhiều đắng cay cực nhọc dìu dắt hai đứa con bị mẹ bỏ lại bơ vơ cho đế tận hôm nay. Lẽ ra với những kẻ thường tình, thì sau chuyện này, Thiết và hai đứa cháu buồn khổ rất nhiều bởi tính thất thưở̀ng của người em gái cùng cha khác mẹ với ông. Vậy mà đến lúc này, Thiết vẫn coi ông như một người anh vợ. Thiết cư xử với ông trước sau vẫn chân tình, dù rằng Thiết đã ly dị với em gái của ông. Còn hai đứa cháu, một gái một trai, hình như chúng đã quen chịu đựng nỗi oan nghiệt cuộc đời, và rõ nét ai cũng nhận thấy chúng thừa hưởng ở Thiết nét bình thản và tự tin. Hai đứa cháu đó, lúc này đã khôn lớn, gần hiểu những đau xót của một gia đình tan vỡ. Cùng sống bên người cha gần hai chục năm qua và sống giữa muôn vàn thói đời, chúng đã để lại sau lưng nỗi day dứt thiếu tình mẹ con và cố quên đi, vươn lên để sống. Bây giờ ở nơi xa này chỉ còn gia đình Thiết là chỗ tin cậy nhất, chân tình nhất với ông.

Ông Vận gấp lá thư lại, ông nói:

- Ngày chú vào trại tập trung cải tạo, vợ chú bị đưa đi vác ̣đất đào mương ở tận vùng Bản Khế, hai đứa cháu chẳng còn biết nương tựa vào đâu, gia đình chú tan nát bởi chính sách thời đó quá tàn khốc, ăn thì ăn bo bo, đã có tên trong danh sách đào mương vác đất mà không đi thì bị giữ sổ gạo. Chồng đi tù không biết ngày nào về, vợ bị đày ải, còn anh em chia lìa nhau. Nay ngồi nghĩ lại, thời đó dữ dằn cũng ác như thời đấu tố́ năm nào. Thân phận một công chức thời trước như chú gặp đận đó cũng chịu nhiều cay cự̣c.

- Tôi rất biết ơn anh đã có lòng cưu mang và chăm nom hai cháu qua những năm khốn khó.

- Khỏi nói đến việc này, Thiết ạ. Còn bây giờ, điều cần thiết với chú là nghĩ đến tương lai.

Ông Vận ngừng lời. Mối tình cảm dây mơ rễ má hiện nay làm ông khó nghĩ. Lá thư ông vừa đọc đã gợi ông nhớ lại quãng ngày tháng cũ, những năm tháng tình cảm bị đọa đầy, dân chúng sống nơm nớp lo âu, tuyệt vọng. Đời sống lầm than, đói khổ đã đánh gục không ít người và đẩy đường đời nhiều người tới cảnh không biết ngày mai sẽ ra sao. Tình cảnh bi đát khiến có người đã nghĩ, đã làm những chuyến vượt biển ra đi tìm tự do, tìm lẽ sống mới tương lai của đời mình.

Sau một lúc im lặng, ông Vận nói tiếp:

- Lá thư này cô ấy viết gửi cho chú, vừa là tình cũ nghĩa xưa, vừa là lời mời gọi chú quay về... Lúc này chú tính sao ?

Thiết ngồi trong tĩnh lặng. Lá thư vẫn để đó, bên cạnh chiếc phong bì và trước mắt hai người. Lá thư của một người trải qua quãng ngày đen tối, bàng hoàng trong những giờ phút loạn ly, không thể làm gì hơn để cứu chồng con trong cơn khổ nạn. Tình cảnh bức bách đã đẩy người vợ đến bước cùng cực khổ̉. Ngày gánh đất đào mương, đêm nằm trăn trở bên lán mỏng công trường kinh tế mới. Và sau đêm kinh hoàng cùng vài người liều chết trốn chạy khỏi vùng kinh tế mới, nỗi lo sợ trong chuỗi ngày sắp tới lại đè nén nhiều hơn. Thời gian khi đó quả thật quá tàn nhẫn. Nhiều kiếp người sống lầm than. Những kẻ may mắn vượt thoát đến được bến bờ vẫn còn nằm trong trại tị nạn, còn kẻ ở lại thảng thốt, hoang mang. Cuộc sống ngày càng khó khăn hơn, con người mỗi ngày càng bon chen, tính liều. Cái phẩm chất tốt trong mỗi người đã biến đổi cùng bước với thời gian. Lẽ đương nhiên nhiều người bình thường và vợ Thiết theo năm tháng bề bộn hỗn tạp cũng ít nhiều biến đổi. Và sau đó vài năm, hai ngưởi chấp nhận mỗi người đi một đường.

- Sau ngày gia đình có chuyện đổ vỡ, tôi và cô ấy mỗi người chọn một đường riêng để sống tiếp. Như vặy cảm thấy dễ chịu hơn, chẳng ai ràng buộc ai. Còn hiện nay, cả hai đã bước những bước rất xa nhau, hơn nữa, tâm tính mỗi người đã thay đổi rất nhiều. Cái còn lại của ngày hôm nay chỉ còn những dòng thư này và vài tấm ảnh.

Ông Vận nghe Thiêt nói xong, thở dài:

- Một bên là chú, một bên là cô ấy. Còn tôi, tôi biết khuyên chú thế nào bây giờ ? Chú cũng nên hiểu, ai chẳng có khi lầm lạc nhất thời trong cuộc đởi. Cái để hướng tới tương lai là ngày hôm nay. Theo trong thư, cô ấy đã dựng xong nhà hai tầng, hiện nay là chủ một tiệm ăn rất đông khách.

- Tôi tự hiểu, tôi chẳng phải là kẻ mà cô ấy cần cho cuộc sống của cô ấy. Nhiều năm qua, anh biết con người của tôi rồi. Tôi vẫn tin và tin theo những điều tôi thường tin tưởng. Còn cô ắy đã viế́t trong thư, "hiện thời, ai có thân thì người đó phải lo, thời buổi bây giờ không thể tin ai được". Anh nghĩ thử coi, liệu tôi và cô ấy còn sống chung thì chuyện gì sẽ xảy ra.

- Có vẻ như chú quá tự ái rồi. Chú cũng nên hiểu, cô ấy sống trong mộṭ xã hội đã mất niềm tin - như nhiều người đã nói - thì cô ấy có nhắ́c lại điều đó cũng là điều dễ hiểu.

- Có thể anh chưa biết là mảnh vườn anh để lại cho cô ấy, cô ấy đã bán để có tiền dựng lên nhà hai tầng, Nhận được tin này, biết mảnh vườn đã bán, tôi không ngủ được hai đêm liền. Thương tiếc cho mảnh vườn, kỷ niệm một thời của anh, của tôi và của các cháu.

Thiết đưa tay lấy từ trong bì thư ra hai tấm ảnh. Anh cầm hai tấm ảnh đưa tới để ông Vận xem qua.

- Anh nhìn xem. Tôi không còn nhậ̣n ra làng xóm xưa ở chỗ nào nữa. Dọc bên này thị trấn là khu vực khai thác cát, đào vào bờ nửa cây số rồi. Còn góc này thị trấn, những vườn cây ăn quả năm xưa nay đã biến mất, vườn tược bị xới tung để tìm vàng. Mấy dãy nhà mới này gần bến sông là quán ăn và tiệm giải trí cho đám đào bới tìm vàng.

Ông Vận đưa tay đẩy chiếc đèn bàn lại gần, vừa xem hai tấm ảnh ông vừa nói:

- Tôi đã nghe có người nói ở quê mình nhiều nơi tìm được vàng, có làng đào được cả đồ cổ nữa. Làng mạc lúc này đào bới khắp nơi, chẳng hiểu tin đồn đúng hay sai.

Thiết rời khỏi ghế ngồi, anh đứng lên bước gần đến cửa sổ và lặng lẽ nhìn những hạt mưa rơi bên ngoài. Ông Vận xem xong hai tấm ảnh, lắng nghe tiếng mưa rơi, thong thả nói:

- Tôi vẫn biết thời nào cũng có tin đồn; có tin đồn có thể đúng và có tin đồn có thể sai. Thời nào cũng có vàng thau lẫn lộ̣n. Thời nào cũng có kẻ ham tiền, ham danh buông xuôi cuộc đời. Có người nói, sống ở nơi này, theo kịp bằng kẻ khác chẳng dễ dàng gì. Chú có khi nào nghĩ thử... hay là ta dẹp những khao khát cuộc đời để thử quay về sống an phận theo tiếng gọi mới ?

Thiết bỗng xoay người lại, mắt nhìn ông Vận:

- Sống theo kiểu nửa vời như anh nói thì tôi đâu còn là tôi nữa !

Ông Vận mỉm cười nhìn Thiết. Bên ngoài cửa sổ mưa vẫn rơi. Mùa mưa nơi xứ xa đem đến cho kẻ ly hương cảm giác cô liêu và những nghĩ ngợ̣i không bến bờ. Năm cũ qua, năm mới đến, nhìn những nét đổi khác của thiên nhiên, người ta không khỏi trầm ngâm suy tưởng, lâu dần vóc dáng của những kẻ đã sống nửa cuộc đời thoáng pha nét tư lự lúc nào mà có lẽ họ chẳng hay biết...

Lắng nghe tiếng mưa rơi, nét mặt ông Vận cũng phảng phất nỗi sầu. Ông cầm thư và ảnh để vào góc bàn:

- Vậy là việc này khỏi bàn thêm nữa, tôi vẫn biết tính chú.

Thiết bước lại bên bàn. Câu chuyện vừa qua có lẽ còn làm anh vấn vương điều gì đó khó hình dung nổi. Quá khứ và hiện tại đã xa rời nhau. Lúc này anh chỉ còn gánh trách nhiệm với các con của anh. "Còn hướng tới tương lai ?" Thiết tự hỏi mình, anh ngồi xuống ghế nghĩ thêm. "Ngày hôm nay cũng như bao nhiêu ngày khác. Tháng năm rổi sẽ qua đi, kỷ niệm dẫu có tốt đẹp hoặc buồn thương rồi cũng phai nhạt dần". Chuyện cuộc đời của anh có thể gần giống chuyện đời của những người khác, tuy nhiên mỗi người lại nghĩ một cách khác nhau, và vì thế đường đời, tương lai của mỗi người cũng khác nhau. Những kẻ đã trải qua cơn dông bão tình cảm thường đắn đo nhiều hơn mỗi khi nghĩ đến một chuyện tình có thể̉ đến. Còn lúc này đây, Thiết cảm nhận như anh vừa đi qua một quãng đường dài nhiều gian nan nhưng anh đã gắng sức qua được không gục ngã.

- Thứ hai tuần trước tôi nhận được thư của cô Hiền gửi cho tôi.

Ông Vận ngắm nhìn nét mặt Thiết và nói tiếp:

- Hiền gửi lời chúc sức khỏe tôi và chú. Trong thư đó có một lá thư nhờ tôi chuyển đến chú. Khi đến nhà chú, chú đưa luôn thư. Tôi đọc vội lá thư của chú đưa coi, rồi mải chuyện, lúc này tôi mới nhớ đến.

Nét mặt Thiết vẫn bình thản. Anh cười:

- Từ ngày chuyển đến nhà mới, tôi ít khi rảnh để viết thư. Hôm nay may làm sao anh lại tới.

Ông Vận bước ra lối ngoài, nơi để áo khoác và ngoái lại nói:

- Chẳng rõ có đem theo không, hay là để quên ở nhà rồi cũng nên. Ồ, từ nãy đến giờ, chú cũng quên luôn chẳng pha nước uống. Làm một chầu nước đã.

Thiết đứng lên, cầm chiếc ấm bước đến góc bếp. Ông Vận từ lối ngoài bước vào, ông nhin Thiết và đặt thư trên bàn:

- Trong thư hình như gửi theo một, hai tấm ảnh, Thư nặng thế này chắc hẳn nhiều tâm tình lắm. Ồ, chú để tôi pha nước cho. Chú ra xem thư để coi thử có tin gì đặc biệt không.

Nghe theo lời ông Vận, Thiết bước lại gần bàn. Anh cầm thư lên, một ý nghĩ thoáng qua đến với Thiết, anh nói:

- Thư Hiền gửi vài tháng trước, Hiền viết vẫn chưa lập gia đình. Còn thư này, rất có thể có tin đặc biệt đó. Anh thử đoán xem có đúng không.

- Còn chú, nói vi dụ Hiền đã lấy chồng. Chú nghĩ thế nào ?

- Những kỷ niệm trước đây hồi Hiền còn ở chung một trại tị nạn với anh và tôi; nhớ đến, tôi vẫn cảm thấy đó là kỷ niệm vui nhất còn lại đến lúc này. Còn như Hiền đã có gia đình, tôi cũng mừng cho cô. Biết nói thêm ̣điề̀u gì nữa ?

Thiết đã nói đúng. Ông Vận thầm nghĩ. "Biết nói thêm điều gì nữa". Cô gái năm xưa nay đã gặp duyên mới. Anh trai nào đã mơ tưởng đến cô, nay cũng đành dứt mối tơ vương, Còn người tình trong mộng xa xưa của ông, cô gái ngày trước có cái nh̀ìn đăm chiêu đó, nay đã đẹp duyên mới và nhờ người thân thuộc chuyể̉n đến ông lá thư cuối cùng thì ông cũng ̣đành nghĩ như Thiết: "Biết nói thêm điều gì nữa". Ông Vận chợt nghĩ đến Hiền. Ngày ông và Thiết cùng hai con của Thiết từ trại tị nạn ngoài đảo chuyển đến trại mới, Hiền là nhân viên của trại và cô ân cần giúp đỡ những người từ trại ngoài đảo đến. Hiền có thiện cảm đặc biệ̣t với Thiết có thể do tình cờ may mắn rât khó định nghĩa nổi. Hình như cô đã chịu đựng nỗi truân chuyên về đường duyên số. Những ngày cùng ở trại, cô thường đến thăm ông và gia đình Thiết. Hai đứa con Thiết quyến luyến Hiền và rất quý mến cô. Những ngày Hiền bận việc về trại muộn, hai đứa nhất quyết chờ cô Hai Hiền về để cùng ăn với cô bữa cơm trại... Những tháng sau đó, Hiền được Hội từ thiện ở một tiểu bang bên Mỹ giúp đỡ việc định cư. Ngày đưa tiễn Hiền ra sân bay lên đường sang Mỹ, ông Vận, Thiết và hai đứa con của Thiết không ngăn nổi những giọt lệ tràn dâng nơi khoé mắt. Tình cảm yêu thương gắn bó của dân tị nạn dành cho nhau lúc này là những kỷ niệm không bao giờ phai mờ trong cuộc đời.

Ông Vận đem ấm trà và bộ ly tách đến đặt ttrên bàn. Ông nhìn lá thư Thiết cầm trên tay, ông hỏi:

- Thư này nặng chắc hẳn nhiều tình nghĩa và nhớ mong lắm. Có tin gì đặc biệt khôngThiết ?

Thiết cười tươi, anh đưa trang thư để ông Vận nhìn:

- Chuyện này ̣đâu có gì cần giấu giếm anh. Anh đọc dòng chữ này sẽ biết ngay.

Ông Vận cầm chiếc kính trên bàn lên, cẩn thận gài ngay ngắn xong liền nhìn nơi dòng chữ.

- Ồ, để tôi xem qua, Hiền viết gửi cho chú ra sao ?... "Anh thân mến"... Ồ, tình cảm quá nhỉ. "Kỳ nghỉ phép cuối năm nay em sẽ đến thăm anh". Chà, chà... Vui quá nhỉ ?

Ông Vận đặt chiếc kính xem thư xuống bàn, vỗ nhẹ vai Thiết, ông cười vui:

- Chú gặp được phước lành. Anh chúc mừng chú !

Hữu Điển (Việt Hải)

(Đã chỉnh sửa, bổ sung xong bản cuối.)

Tạp chí Văn Nghệ Ngày Nay, tháng 6 năm 2002.

******************************

Đường Xa Văn Nghệ

söndag 6 april 2025

Truyện Ngắn : Tình Khúc Lãng Quên

Inga kommentarer:

Skicka en kommentar