Đường Xa Văn Nghệ

måndag 12 januari 2026

GIỮA HAI MÙA MƯA LẠNH

Truyện ngắn

- Anh có biết tại sao người ta thường tìm đến sống bên nhau trong những tháng mùa đông này không ?

- Tại sao ư ? Câu trả lời là...

Tuyển nhìn Nguyệt, và cũng như những lần trước, anh đắn đo nghĩ chừng một phút để tìm câu trả lời thật đúng. Còn Nguyệt, cô nhìn Tuyển với ánh mắt vừa thăm dò vừa chờ đợi.

- Câu hỏi của em có vẻ hơi oái oăm đấy. Nhưng Nguyệt ạ...

Tuyển chợt ngừng nói trong giây lát. Trong đời anh, Tuyển đã trót dại nói hớ hênh một lần để rồi anh sống những ngày trong luyến tiếc...

- Nguyệt ạ. Em thừa biết, anh và em gặp nhau vào một ngày bắt đầu giá rét. Có thể là do ảnh hưởng thời tiết.

- Anh muốn nói là, vì rét nên tìm đến nhau chăng ?

- Em là một cô nàng hay đặt ra những câu hỏi "tại sao ?" và "như thế nào ?". Đôi lúc anh nghĩ, em sống với sự suy nghĩ của em nhiều hơn là em sống vì vật chất, Thế giới riêng của em là những suy tư, những đoán định nhắm đến ngày mai. Đúng không ?

Nguyệt mỉm cười. Nghe xong lời phán xét, cô bước đến bên cửa sổ và nhìn ra ngoài. Bầu trời mùa đông với màu vẩn đục và không một cánh chim bay.

- Thậ̣t ra, em chỉ muốn biết ý kiến của riêng anh, với góc nhìn khác hẳn em. Em hiểu, vật chất và phương tiện là cần thiết. Nhưng đời sống cũng cần đến tinh thần và tình cảm. Thế giới riêng của em không thể thiếu những thứ này, và đó là quan niệm về hạnh phúc của em. Lúc này anh nghĩ như thế nào ?

- Anh nghĩ, tình yêu hiện thời chúng ta đang có trong tầm tay, nhưng hạnh phúc thì còn xa vời vợi. Anh không biết tình yêu sẽ làm mùa đông bớt phần lạnh lẽo, hay là mùa đông sẽ làm tình yêu ấm áp thêm.

- Hôm qua em nghĩ ra câu hỏi này để hôm nay lục vấn anh. Nghe ra ý kiến của anh không đến nỗi tệ lắm.

- Anh được nghỉ làm hai ngày đầu năm, đang định dọn dẹp quanh phòng để gọn gàng đôi chút thì em đến. Ngày đầu một năm mà thấy người là thấy "tại sao". À, có một đêm anh nằm mơ thấy em, và em có biết lúc đó em nói gì không ?

Nguyệt cười.

- Anh có định 'sáng tác' thêm một truyện cười nào không đấy ?

- Em đến bên anh và ôm anh làm anh gần như nghẹt thở, sau đó em nói nhỏ...

Nguyệt mỉm cười, cô nhìn Tuyển trong tâm trạng vưà muốn nghe thêm đoạn kết nhưng cũng muốn ra về để câu chuyện mãi còn dang dở sau lưng.

- Bây giờ, em còn phải ghé qua tiệm. Chào anh.

Nguyệt bước về phiá cửa ra vào, nhìn Tuyển và vẫy nhẹ tay chào. Tuyển nhìn theo, bất giác anh nghĩ vẩn vơ về một cuộc tình đã xa.

Nguyệt là cô gái thứ hai đến với Tuyển trong vài năm gần đây. Nhưng mối quan hệ của hai người vẫn trong giai đoạn thử thách, chưa lần nào họ bàn tính đến việc ở chung; một phần vì cả hai còn lo ổn định đời sống riêng mỗi người, phần còn lại là tuy ở cùng một dãy nhà, nhưng một ở đầu và một ở cuối dãy. Thương mến nhau đã hơn hai mùa đông, nhưng chỉ gắn bó và chăm sóc bên nhau những khi cần thiết. Thời thế bây giờ, chẳng ai dám đoan chắc mọi việc sẽ thuận lợi mãi mãi. Nhà ở và phòng cho thuê có thể dễ kiếm, dễ tìm trong các mục quảng cáo trên báo hàng ngày. Nhưng một khi đã sống chung, ở chung... mấy ai biết trước tình cảnh rồi ra tốt hơn hoặc sẽ nảy sinh vài mâu thuẫn mới. Vài năm trước, khi bị người tình thứ nhất hối thúc làm đám cưới, có một hôm Tuyển nóng giận nói:

- Anh cảm thấy quá nhức đầu bởi vì cách vài bữa em lại đem chuyện đám cưới ra thúc giục anh. Chuyện xây dựng một gia đình mới, tính việc nên vợ nên chồng cũng cần để anh tính qua bàn lại. Để anh tính toán dần dần, chứ đâu ̣có thể làm ngay được.

- Anh nói tính dần đã bao lâu rồi ? - Người yêu Tuyển nhìn anh không chớp mắt với nét mặt bực tức. - Em chỉ cần anh tổ chức mốt tiệc cưới chừng hai, ba chục ban thân và hai chúng ta mỗi người nói một câu là xong. Vậy mà anh lần khân mãi. Nói tới thì anh bảo em thúc giục. Em đâu phải là người đến đòi nợ mà anh nói em thúc giụ̣c.

- Dẫu cho kiếp trước cũng có nợ nhau thì kiếp này cũng phải lo trả. Nhưng nợ cũng phải lo trả dần thôi. Cách nói của em hối thúc y chang một người đòi nợ.

Người tình thứ nhất mắt mở to đứng trân trân nhìn Tuyển. Cô ngỡ ngàng nghe Tuyển nói, và sau lời nói của Tuyển, người đàn ông đứng trước mặt cô đã trở nên hoàn toàn xa lạ.

- Tất cả đồ kỷ niệm chung của anh và của tôi trong nhà này, anh vứt bỏ đi đâu thì vứt !

- Kìa, em. Khi mua sắm chọn kỹ và toàn đồ̀ đắt tiền...

- Người còn không tiếc, tiếc gì đồ ! Chấm hết !

Cuộc tình đã thực sự "chấm hế́t" từ lâu, và mặc dầu sau đó Tuyển mua vài túi đựng đồ rất đẹp, anh gom các kỷ niệm cũ gửi về nơi bạn thân người tình, mong ít nhiều chuộc lại lỗi lầm nhưng kết cuộc vẫn không hàn gắn nổi rạn nứt tình cảm giữa hai người.

Nghĩ lại thì vại đã vỡ... Bây giờ, Tuyển có hối tiếc thì chuyện đã muộn màng. Những tháng ngày sống cô đơn khi người tình bỏ đi là quãng thời gian giúp Tuyển tu tỉnh lại và sửa mình để mỗi ngày anh thấy đời sống có thêm ý nghĩa. Thật sự, khi Tuyển gặp Nguyệt, tâm tính anh khác trước rất nhiều. Và Nguyệt, mỗi lần nghe một nhận xét, hoặc ý kiến của Tuyển, cô nhận biết trong lời nói của Tuyển có sự cẩn trọng pha chút hài hước. Mối gắn kết và sự xích lại gần nhau giữa cô và Tuyể̉n có thể từ những lần hai người trò chuyện...

- Chào anh. Em về kịp trước khi trời đổ mưa đấy, anh Tuyển ơi.

Tuyển nghe tiếng Nguyệt từ ngoài cửa và anh chợt trở lại với thực tại. Nguyệt đứng bên cửa mỉm cười nhìn anh, với nụ cười như hôm nào hai người lần đầu gặp gỡ.

1. 2014

Vân Võ Hoài Phương

( Truyện ngắn đăng lần đầu năm mới 2014

trong trang Văn Học / Câu Lạc Bộ Tình Nghệ Sĩ .)

* Bản chỉnh sửa theo bản đâù tiên đăng năm 2014.

söndag 4 januari 2026

DANH NGÔN THẾ GIỚI CHỌN LỌC (#1)

DANH NGÔN THẾ GIỚI

CHỌN LỌC

¤ Khối óc chỉ là một thửa đất cằn cỗi và không tạo nên hoa trái trừ khi nó được vun trồng, chăm sóc bởi những chất liệu mới. ( Sir J.Reynold )

¤ Trí óc lớn lên bằng những gì người ta nuôi dưỡng nó. ( J. G. Holland )

¤ Lựa sách mà đọc cũng như lựa bạn mà chơi. Phải coi chừng bạn giả. ( Damiron )

¤ Không nên nói tất cả những gì mà bạn biết, nhưng bao giờ cũng phải biết

những gì bạn nói. ( M. Claudius )

¤ Nếu muốn mang vòng nguyệt qué, ít ra anh cũng phải có cái đầu. ( Hy Lạp )

¤ Sự giao thiệp xấu xa làm tiêu ma những tính cách tốt đẹp. ( Cách ngôn Anh )

¤ Tình yêu thật sự đã hiếm, tình bạn thật sự còn hiếm hơn. ( La Fontaine )

¤ Hôn nhân có thể là cái hồ sóng gió, nhưng cảnh đôc thân

luôn luôn là cái hố bùn lầy. ( T. L. Peacook )

¤ Có vết thương nào tệ hại hơn một tình yêu giả dối. ( Sophocle )

¤ Không có tình yêu, cuộc sống sẽ trở nên vô vị. ( Cách ngôn Hòa Lan )

¤ Nếu ai nói xấu bạn mà đúng thì sửa lỗi. Nếu họ nói bậy thì cười thôi. ( Epictete )

¤ Hạnh phúc là gì?

Là được yêu khi trẻ, toại nguyện khi đứng tuổi, dư dả khi về già và có tiền

ở mọi lứa tuổi. ( Henri Cheron )

Vân Phương sưu tầm tổng hợp, tháng 1. 2026

fredag 19 september 2025

Bài Hay Đọc Nhiều : Mùa thu Thụy Điển

Bài Hay Đọc Nhiều

Mùa thu Thụy Điển

( Nhân dịp thu về, đọc lại bài viết của tác giả Đỗ Nguyên Ly - một đàn anh trong làng văn nghệ - để cảm nhận thêm vẻ đẹp thiên nhiên hiển hiện muôn màu ngàn vẻ...

Xin cảm tạ tạp chí TỰ DO đã gửi tặng những số tạp chí quý hiếm.)

Thu! Thu đã về trên xứ Thụy! Tôi thầm nghĩ trong lòng khi những cơn mưa cuối hè lai rai mang theo hơi lạnh heo may. Mải miết làm việc gì đó hoặc tập chú đọc mấy tập sách báo dù chỉ một vài ngày, thế thời đã khác. Sắc xanh tươi của hè trong sáng, nắng rực rỡ hệt lý tưởng của năm nay đã phai tàn, màu buồn man mác của mùa thu như tấm màn vĩ đại vô hình, trải dài ngút ngàn, rộng vô biên, những chiếc lá bay tung trong gió cuố́n, nhẹ rơi bên lề đường, bãi cỏ. Thu hữu hình choàng lên toàn châu Âu và Thụy Điển, vẻ cô liêu huy hoàng, dáng sầu bi lộng lẫy muôn thuở của nó. Màu vàng mang sắc diện thu Châu Âu có ngoại hình rực rỡ, hấp dẫn đến độ khó tả cho hết cảm xúc vơi đầy, vừa muốn đón nhận xen kẽ ngờ vực, vừa muốn ôm lấy mà hôn nhưng cũng như muốn cách ly ngay sau đó trong lòng người Phương Đông như tôi.

Giữã không gian mơ hồ của hương thu xứ thụy, tôi không thể không nhớ đến bài thơ Việt đầy cảm khái của Lưu Trọng Lư, một ca khúc dễ thương dễ nhớ, dấu ấn những kỷ niệm quá khứ đời mình, đời bạn, đời non sông... Âm hưởng bài thi ca đó tiềm ẩn trong tâm thức, đường gân thớ thịt, vào bất cứ lúc nào thích hợp cũng trỗi dậy ngâm nga lên: "Em không nghe mùa thu... lá thu rơi..." Khi trong lòng đã âm vang lời thân thương đó, chính tôi - thân phận ly hương, cũng bị lôi cuốn bất ngờ theo cuộc hành trình tưởng tượng về quê hương, những kỷ niệm giận hờn, những thương mong nối theo nhau hiển hiện, dù trong vài khoảng khắc im lặng giữa mùa thu trên đất lạ quê người.

Châu Âu cũng như Thụy Điển có những màu mè độc đáo bên cạnh bộ y phục gia truyền của mùa thu. Có loại thảo mộc đổi sang màu mận tím mỗi lần thu đến. Những chiếc lá khác đón thu bằng màu nâu non mơ hồ. Vài thực vật lạ lùng, lá trổ màu cà phê sữa hoặc rực hồng mỗi độ thu về. Độc đáo hơn nữa có loại cây trồi ra những hạt nhỏ tròn, đỏ chói, dường như để tạm biệt nhưng cũng để khuyến lệ lòng ai hay lưu luyến buồn bã vào buổi tàn thu...

Nhìn vào hàng cây quen thuộc trong công viên, tôi nhận ra dáng hình chiếc lá vàng rực, những chiếc lá mẫu mực thường được quảng bá như là biểu tượng của mùa thu Châu Âu cũng như thu Thụy Điển. Lớp lá trên đỉnh ngọn cây ấy, mang màu vàng hanh, sắc nóng như lửa cháy, như đôi cánh những con cò lửa ở Việt Nam. Sinh khí của cành lá đầu cành có vẻ khô khan, tuổi tác, mỏng manh, chẳng biết có chịu nổi cơn mưa gió phũ phàng sắp đến.

Chùm nhánh giữa cây chứa những chiếc lá mang đầy đủ tinh túy điển dáng mùa thu mệnh danh ôn đới Tây Phương. Những ngày trong sáng, nền trời bao la xanh ngắt, nắng ấm trải giải lụa đào xuống thế gian, ánh sáng vừa mang vẻ du dương thân tình lấp lánh một huyền bí thiên nhiên. Khi đó, những lá ở độ cao lưng chừng của cây sẽ triển lãm tất cả tinh hoa của phong thu Thụy Điển, óng ánh vàng, tươi roi rói, lấp lánh như những tiết họa sơn son thiếp vàng trên áo bào hoàng đế, rực sáng như vòng vàng nữ trang. Màu vàng qúy tộc hai chiều này, vừa khêu gợi tâm tư cho người đa cảm vừa cảnh tỉnh kẻ không biết tôn trọng thiên nhiên. Màu gợi ý gợi tình đó, ta thấy được qua những bức tranh thu vàng của nhiều danh họa cổ điển như Van Gogh, Levitan... Vẻ đẹp quyến rũ của mùa thu thường thấy trên thơ văn nhân loại cũng như phô bày trên những chiếc lá trung dung này. Tôi chợt hiểu, vì sao chúng được Châu Âu cũng như quốc gia Thụy Điển này coi là biểu tượng khí hậu cho mùa giã biệt hè, đón đông sang, chúng trở thành đặc trưng, người mẫu cho mọi trang trí mùa thu Tây phương.

Những chiếc lá định cư ở các cuối cành, cuối thân cây thì khang khác, mang màu vàng phơn phớt xanh tuy ngây thơ nhưng hứa hẹn một tương lai không rõ ràng. Màu thiên thanh, xanh vàng, vàng xanh lẫn lộn. Hè vẫn còn vấn vương cố năn nỉ, níu kéo hòng được sống chung với thu trên chiếc lá vàng này dù chỉ là vài ngày, thu vàng vừa hòa giải vừa tìm cách khôn ngoan lấn lướt hè xanh với biểu lộ bên ngoài vẫn cố tỏ duyên lành canh ngọt. Mảng màu xanh lam trên chiếc lá này vừa diêm dúa khêu gợi dễ ghét, vừa gợi mở hấp dẫn huyền hoặc gì đó, nhưng chưa kịp nghĩ ra, chúng vội khép lại, không muốn tiếp cận với mình nữa. Tôi cảm giác trong tâm rằng những chiếc lá này trong hợp đã có tan, gần gụi nhau lúc này đây để rồi chia ly mai sau nhưng không thể định liệu trong tan có hợp lại không? Vào lúc những chiếc lá cuối cùng này mang được sắc đẹp hãnh diện của nàng thu thì bạn hữu láng giềng lớp trên, bên cạnh đã cỗi căǹ héo hắt hay gửi xác ngay dưới gốc... Không còn ai để mà phô sắc, tâm sự... Những chiếc lá cuối cùng, hình ảnh mùa thu cô đơn trong lòng người cô phụ ?

Màu vàng huy hoàng như họa phẩm của thu Tây phương hoàn toàn không có ở Việt Nam. Nhiều lúc tôi tự hỏi tại sao thiên nhiên ban bố cho thu thần sắc màu vàng? Màu mè đầy kênh kiệu của một quý kim cùng tên và cùng màu là Vàng, màu quý phái mà tất cả các triều đình, vua chúa hoàng gia trong lịch sử nhân loại dùng làm vương hiệu cao sang và cả đến tôn giáo cũng dùng màu vàng làm y phục của chức sắc thượng đỉnh? Màu xa hoa mà các phú gia ưa chuộng? Sao mùa thu diệu vợi tiêu dao, tâm trạng luôn thổn thức, hay thấp thoáng nỗi sầu vô cớ lại có nhãn hiệu của màu hoàng kim quyền thế́, sang trọng phú quý đó nhỉ? Vì sao Tạo Hóa không cho thu bộ trang phục khác hợp với phong điệu vốn phấp phỏng của nàng? Hòa nhập với tâm trạng cảm thương cô liêu, dễ bị lung lạc cuốn hút về xa xăm bất định?

Một lần ngược lên hướng Bắc, tôi đến thành phố Fargesta để tiễn đưa thân nhân sang Hoa Kỳ...(*)

ĐỖ NGUYÊN LY

thu 1997

(*) Bản chép ngắn, đã sửa qua, thực hiện tháng 9. 2025.

fredag 12 september 2025

Truyện Ngắn: CÕI THƯỜNG (4)

Truyện Ngắn

CÕI THƯỜNG (4)

Ông đứng dậy, bước những bước nhẹ tiến ra cửa ngoài. Tôi ngồi lại và rất muốn biết cơ sự nào sắp đến với ông. Tôi nghe tiếng một phụ nữ, giọng còn trẻ và tiếng chủ nhà nói, bằng những lời thân thiết:

- Nhà bố đương có khách. Ngày mai con và mẹ đến thăm cũng được. Khách còn ở lại vài ngày, có vội gì đâu.

- Nhưng bố ạ, khách đàn ông hay khách đàn bà?

- Đàn ông.

Im lặng một lát, tôi nghe tiếng chủ nhà ho khan và một phút chờ đợi qua nhanh.

- Đàn ông thì bố sợ gì. Bố cứ để con vào.

- Nhưng mà...

- Chuyện này con thấy hemligt quá.

- Đâu có chi bí mật. Con không tin bố nuôi của con à?

- Con tin bố. Nhưng mẹ con chẳng tin chuyện này.

- Thôi vậy...

Việc thương lượng chắc hẳn đã đến hồi kết, hình như chủ nhà đã nhân nhượng. Tôi thoáng nghe tiếng cửa ra vào đóng lại và tiếng chân hai người bước vào phòng khách.

- Chào chú ạ.

Một phụ nữ tuổi ngoài hai mươi, một người đã có gia đình vì trông vẻ ngoài cũng sồ sề một chút, vừa nhìn thấy tôi đã chào.

- Cháu nó gọi tôi bằng bố nuôi. Còn mẹ cháu, lúc trước ở V.N, nay qua bên này được vài tháng.

Tôi chào cô con nuôi chủ nhà. Nghe giọng ông nói ngập ngừng, tôi cảm thấy có vẻ vui thích, chẳng hiểu tại sao.

- Tháng trước, tôi có ít tiền, gửi cháu mua giúp một ít thực phẩm. Chẳng may đợt đó vài thứ cần mua chưa về, hôm vừa rồi mới có. Hôm nay cháu mua thêm và đem lại. Anh và tôi hôm nay gặp hên, khỏi dùng món xà bần trong tủ lạnh nữa.

Để câu chuyện thêm hấp dẫn, tôi nhìn chủ nhà nói vui:

- Tôi tiếc món xà bần đặc biệt của anh quá.

- Anh đâu biết món xà bần của tôi là món gì, đúng không? Nào, anh thử hỏi con nuôi của tôi xem tôi nói có đúng không.

Trong giọng nói của chủ nhà, vừa có vẻ kiêu hãnh vừa có vẻ thách thức. Tôi biết tính tình ông xưa nay vẫn vậy, trong tranh luận dù thắng, dẫu thua cũng cãi "đến cùng", một người bạn ngày trước gọi đùa đây là tính cố chấp, dường như về khoản này, ông vẫn còn hăng lắm. Tôi hỏi cô con nuôi:

- Bố nuôi củ̉a cháu nói với chú là ông có món chú chưa biết đến. Đó là món xà bần để trong tủ lạnh. Nhưng thực ra, chú chưa biết món gọi là xà bần này là món gì. Cháu thử nói để chú biết, món này là món gì vậy?

- Chú chưa biết thật sao? Món này là các thứ bữa trước để lại. Hôm đó, nhà có tiệc, làm nhiều món quá, dư hẳn một mâm mà toàn đồ ngon nên mẹ cháu và cháu để dành lại trong tủ lạnh.

- Nếu đúng như thế, các món đã nấu chưa dùng đến, gom để dành lại nên gọi là món thập cẩm. Tôi biết có nhà hàng cơm đã bán món này. Có thể, đôi khi cùng một món ăn nhưng người ta gọi khác đi chăng?

- Nhưng dẫu gì câu chuyện vừa rôi chứng tỏ tôi hiểu biết nhiều trong đời hơn hẳn anh rồi nhé. Thôi, con về kể với mẹ hôm nay bố đã thắng một tay thuộc loại chữ nghĩa nhé.

Nhìn nét mặt hân hoan và nụ cười thỏa mãn của ông, tôi thấy cần nhún nhường ông lúc này.

Cô con nuôi chủ nhà nhìn ông và tôi, rồi vừa chào vừa cười ra về.

- Vậy ra ông thầy tướng xem cho anh ngày trước đoán cũng đúng đấy.

Tôi nói để qua việc vừa rồi. Chủ nhà khôn lắm, ông cười, nhìn tôi qua cặp kính trễ:

- Kiểu này là anh định nói kháy tôi hả? Nhưng khoan nói đến đoạn này. Để tôi xem con nuôi của tôi đem đến những thứ gì đã.

Nói rồi ông bước ra lối ngoài xách vào hai túi thực phẩm nặng.

- Chu choa! Hai túi này "god mat, hẩu xực" rồi. Tôi và anh dùng đến hai tuần cũng chưa hết. Kể ra anh cũng tốt số, đến đâu cũng được thánh nhân phù trợ. Đúng như ông thầy ngày trước đã nói.

- Nghĩ ra thì lúc còn xuôi ngược tìm một nơi sống an lành thời xa xôi đó, lời ông ấy nói với anh và tôi đã giúp chúng ta một chút hy vọng về ngày mai.

- Đúng. Tôi cũng phải cảm ơn ông ấy. Dù những lời của ông nói có vẻ xa vời. Lúc đó, bốn cõi điêu linh, nhân tâm rối bời. Ông ấy đã nói những lời tâm tình, những lời giúp bạn bè ráng vượt qua cơn bĩ cực để đón một ngày mai tươi đẹp hơn. Đó là lời nói của một tấm lòng nhân hậu.

Sau câu nói đó, ông nói bằng giọng thân tình:

- Đã đến giờ chúng ta vào bếp được chưa? Ở nhà này anh cứ yên tâm trổ tài bếp núc. Tôi làm 'chân' phụ bếp giúp anh.

Tôi nói đùa:

- Nấu nướng thì tôi kém lắm, nhưng viết một, hai bài bình phẩm những món đã được khoản đãi thì cũng không đến nỗi. Tôi rất mong dịp này đến thăm anh...

- Vậy là anh đã đến đúng địa chỉ. Nhưng anh có đem theo chai rượu bổ nào không đấy? Có à. Vậy là có dịp vui với nhau. Lâu quá rồi chưa có dịp ngồi tâm tình với anh.

Tôi chợt nhớ ra, nói với ông:

- Anh còn quên chưa kể tôi nghe về chuyện riêng của anh. Người ta nói anh rất hên về hậu vận. Tôi nghe chừng có lẽ ứng nghiệm.

Ông nói:

- Khoảng chừng một thập niên trước, tôi chuyển đến ở vùng này. Xứ Bắc Âu mùa đông lạnh lẽo băng giá với cảnh tuyết trắng trên những nẻo đường. Mùa đông rét tái tê làm tâm hồn những kẻ ly hương như tôi cảm thấy cô quạnh, Tôi sống lẻ loi trong căn hộ và quãng ngày đầu đến đây, tôi nhớ khôn nguôi vài bạn hữu đã cùng tôi sống ngắc ngoải trong vài trại tỵ nạn. Dẫu sao đoạn đời đó cũng để lại trong ký ức kỷ niệm thương đau của một thời...

Nơi này dù xa lắc xa lơ, nhưng tôi vẫn còn gặp vài kẻ cùng cảnh xa quê hương. Và tôi đã quen biết gia đình hai cháu, lúc đó các cháu gọi đùa tôi là bố nuôi. Nỗi ưu phiền của cảnh cô đơn cũng nhẹ vơi dần. Vừa qua, vợ chồng hai cháu bảo tôi về ở chung. Hai cháu nói: "Hiện nay bố sống cô đơn, còn mẹ của chúng con hơn chục năm nay sống cũng chỉ một mình. Bố về ở chung cho vui nhà". Tôi còn lưỡng lự lắm. Anh ở lại vui với tôi vài ngày, rồi nghĩ thử coi có thể giúp tôi...
- Chuyện đời xưa nay gặp nhau rồi xum vầy, xum vầy rồi ly tán... ly tán rồi lại xum vầy là chuyện thường anh ạ. Nhưng sống để thêm niềm vui, thêm kỷ niệm ân tình trong quãng đời mới là hay. Tháng năm cũ rồi sẽ phai tàn, còn niềm vui và kỷ niệm theo chúng ta suốt cuộc đời. Tôi tin rằng anh sẽ hiểu ra.

Nghe tôi nói, ông cười vui vẻ:

- Anh cũng khéo nói vun vào lắm. Bữa nào tôi chuyển nhà, tôi sẽ mời anh đến dự. Bữa đó, anh phải đờn và hát. Liệu anh có nhận lời giúp tôi không?

- Giọng tôi chẳng được hay lắm, nhưng hôm đó tôi sẽ đứng với anh để chúng ta cùng hát góp vui một bài. Anh nghĩ nên chăng?

Ông cười:

- Việc đó để bàn sau. Còn hôm nay tôi sẽ khoản đãi anh một bữa thật đặc biệt!

Vân Võ Hoài Phương

( Bản cuối, chỉnh sửa xong tháng ̣9. 2025)

*************************

onsdag 10 september 2025

Truyện Ngắn: CÕI THƯỜNG (3)

Truyện Ngắn

CÕI THƯỜNG (3)

Trong lúc ông bận rộn pha thêm một đợt nước mới, tôi chợt nhớ ra món quà phương xa đem theo trong túi xách. Tôi mở túi lắy ra vài gói bánh xốp và đặt lên bàn:

- Nhân chuyến đến thăm anh, tôi đem theo vài thứ để chúc mừng anh.

Nhìn ra bầu trời xanh ngoài khung cửa, ông cười nói với tôi:

- Trời hôm nay đẹp quá. Mà anh cũng khéo sao, đến đúng vào một hôm đẹp trời.

Nói xong, ông vào phòng bếp đem ra một chiếc đĩa để đựng bánh. Những chiếc bánh xốp có kem ở giữa, tuy chưa phải là loại thượng hảo hạng, nhưng để dùng trong khi nói chuyện vui thì cũng khó chê được. Tôi và ông như cảm thấy bầu không khí trong nhà vui vẻ thêm.

- Lâu nay anh có gì mới không?

Tôi ngẫm nghĩ một lát. Chắc ông cũng biết qua vài việc đã đến với tôi trong mấy năm gần đây. Thường đôi, ba 'nguồn tin lang bang' ở đâu đó thỉnh thoảng rọi chiếu đến một hai người trước đây đã thân quen. Tôi hiểu điều đó nên nói:

- Chuyện gia đình của tôi vẫn thế. Còn vốn liếng để theo nghề... (Tôi làm một cử chỉ gò lưng xuống bàn cặm cụi viết để ông hiểu,)... mỗi ngày một vơi thêm. Vận số chưa đến, biết làm sao anh?

- Anh cũng biết câu Nghiệp tình lận đận lênh đênh, thân cò lên thác xuống ghềnh bấy nay. Tôi cũng giống anh, mê mải nghiệp đèn sách từ ngày còn trẻ. Thời mới biết chuyện tình ái, tôi là vai chính trong một vở bi tình sử. Tôi gặp một nàng cũng đam mê văn chương lắm. Chúng tôi yêu nhau mê say, nhưng lúc đó đâu hiểu cặn kẽ rằng bên cạnh tình yêu, hai người cần lo tính trước về đời sống của một gia đình. Và chuyện tình đó đã kết thúc giống y màn cuối một vở bi tình sử. Tôi và nàng đã chia tay nhau. Chuyện tình của hai kẻ mê thơ văn thường đẹp như mơ, nhưng sau hết chỉ còn nuối tiếc,

- ?

- Anh biết những năm tháng đó rồi, lo một thân còn chưa xong, nói chi lo đến một gia đình. Còn tôi vốn dĩ chẳng muốn nhờ cậy ai. Nói thật tình, tôi cũng không muốn một người nữa cùng chịu khổ chung với mình.

- Đấy có phải là cách tự phê phán theo kiểu kinh nghiệm đầy mình không nhỉ? Cái kiểu tự kiểm này tôi nghi ngờ lắm.

- Chà, thì ra anh và những người khác tôi đã gặp, lâu nay sống trong một xã hội dân chủ, việc nào thấy kh̀ông đúng hoặc nghi ngờ là nói ngay. Nhưng kiểu nói của tôi đâu phải là kiểu nói bảo thủ.

Tôi cười:

- Vậy là anh cũng tự kết luận được đấy.

Ông ngồi gần lại bên tôi, giọng nói trở nên thân mật:

- Lâu nay mới gặp dịp trò chuyện cùng anh, và dù quan điểm của anh không giống tôi, nhưng thực tình tôi cũng thấy thoải mái. Cùng nhau nói đến vài chuyện đời thường giữa anh và tôi, tôi nghĩ cũng như chúng ta cùng chung tay xây một nhịp cầu thân tình nối liền hai thế hệ. Anh cũng biết đấy, dù hơn tuổi anh chút ít, nhưng từ ngày còn ở chung trại tỵ nạn, ở chung một buồng mấy trăm người, anh là người thân thiết với tôi.

- Và kiểu nói của tôi cũng làm anh nhiều phen ấm ức lắm.

- Đúng vậy. Nhiều lúc tức ghê lắm nhưng vẫn phải cười. Nhưng nghĩ ra, anh đúng là một bạn tốt.

- Hóa ra tôi sắm vai này cũng được một khán giả như anh ưa thích.

Anh cười. Trước đây chúng tôi đã có những lúc trêu đùa nhau khiếp lắm. Nhiều khi mang "bệnh" của nhau ra "chữa trị". Hai chúng tôi đâu phải là thánh hiền; vì thế mà một thì có 'tật' dại gái, còn một có 'tật' nói ngay không để bụng, do đó cũng dễ mất mát bạn bè.

- Hôm nay tôi muốn nói với anh chuyện này. Để chia sẻ những ưu phiền của những người đàn ông như anh và tôi, tôi buộc lòng ph̉ải nói đến.

- Nghe anh nói, tưởng chừng nghe một hồi chuông...

- Tôi vẫn biết anh là người trực tính, nhưng chuyện này có thể có ích cho anh và tôi nữa. Vậy đừng vội giận tôi.

- Vâng, anh cứ nói.- Tôi cười vui vẻ nói thêm - Nhưng anh nói qua phần dẫn nhập rồi đó. Anh cứ nói luôn, khỏi vòng vo mãi.

- Anh vốn biết, một truyện ngắn khó nhất là đoạn trước tiên. Cái khó thứ hai là dùng chữ để thuật lại câu chuyện của nhân vật chính...

- Vâng, tôi muốn nghe anh kể về nhân vật chính,

- Một văn sĩ yêu một cô gái bình thường. Rồi hai người cùng nhau xây tổ ấm. Thời gian lặng lẽ qua đi, và tổ ấm đó đã có thêm hai, ba đứa con. Văn sĩ vẫn mải theo đuổi con đường gập ghềnh của anh; còn cô vợ, vốn chỉ là phụ nữ bình thường nên cô chỉ mơ ước chồng cô rạng rỡ về tiền tài như những người đàn ông khác. Rồi những bộn bề của đời thường ập đến, văn sĩ vẫn mải lo nghĩ có được một hai tác phẩm, còn người vợ mỗi ngày lại thấy ước mơ của cô một xa vời, nhất là lúc này đây, gia đình đó lại sống ở hải ngoại.

- Anh nói đúng. Và anh đã chọn tôi làm nhân vật chính trong câu chuyện thì phải.

- Ôi...

Ông nhìn tôi, ánh mắt tỏ rõ niềm hứng khởi:

- Bóng dáng văn sĩ đó cũng là bóng dáng của anh và của tôi. Ở hải ngoại lúc này, anh và tôi cũng như nhiều người khác đã biết: văn, thi sĩ là những người nghèo về vật chất. Vậy cảnh đời của anh và cảnh đời của các gia đình khác cũng ở trong tình cảnh đó, rồi sẽ ra sao trước cuộc chạy đua về tiền tài, vật chất mà rất nhiều người ham mê lúc này?

- Anh tỏ ra đã am hiểu rất nhiều về điều này.

Tôi nhìn ông kính nể.

- Nhưng tôi biết, chuyện gia đình anh rồi sẽ qua.

- Tôi chưa hiểu,,,

- Vì cứ theo lời ông thầy đã coi tay cho anh ngày trước ở trong Trại. Ông ấy đã nói trước rằng, đường đời anh gập ghềnh lắm, nhưng qua khỏi đoạn gập ghềnh sẽ đến một đoạn êm xuôi thôi.

Tôi chợt nhớ ra.

- Ồ, đúng vậy. Lúc này đây, đường đời còn ngổn ngang lắm.

- Thôi, tôi cũng khích lệ anh, ráng vượt qua quãng đường ngán ngẩm này.

- Còn anh? Ngày đó ông thầy cũng xem tay cho anh. Đến nay anh đã thấy ứng nghiệm chưa?

Đúng lúc đó, tôi và ông nghe một tiếng chuông reng lên ngoài cửa, chủ nhà nhìn tôi, ông nói khẽ:

- Chắc là sắp sửa ứng nghiệm đó... Anh chờ tôi một chút.

...................................................................................................................

Vân Võ Hoài Phương

tisdag 9 september 2025

Truyện Ngắn: CÕI THƯỜNG (2)

TRUYỆN MGẮN

CÕI THƯỜNG (2)

- Tôi thường nhớ lại những kỷ niệm xưa nên cuộc đời cũng đỡ trống trải. Kỷ niệm dù khổ đau hay vui sướng cũng giống một thần dược giúp bản thân có thêm nghị lực. Anh có nghĩ như vậy không?

Câu hỏi của ông làm tôi bối rối một phút. tôi trả lời đại:

- Anh "tu luyện" đã lâu trong cõi thường này nên về lãnh vực tâm linh hẳn anh hơn tôi nhiều lắm. Lời vừa nói của anh, tôi sẽ ghi vào cuốn sổ riêng của tôi.

Ông nhìn tôi và cười như thời hai chúng tôi còn sống trong Trại, khi thấy tôi giả bộ tìm cuốn sổ tay trong túi. Rồi ông nói vui:

- Tôi rất sẵn lòng mời anh ở thêm ít ngày trong túp nhà nhỏ bé này để truyền lại vài kinh nghiệm của tôi, nếu anh chẳng khước từ.

Nói đến đây, dường như vừa nhớ ra một việc có thể là "quan trọng", ông quay về phía phòng bếp nói tiếp:

- Kể ra, anh đến thăm tôi một tháng trước thì bếp núc tưng bừng lắm. Tháng trước Sở cũ gửi cho tôi một món tiền kha khá, nên chi tiêu cũng rủng rỉnh. Mải vui với mấy anh bạn đến ăn mừng nên tháng này lại trở về lối xưa. Nhưng không sao, anh đã sống với tôi ở trại tỵ nạn, bây giờ đến với nhau là quí rồi. Có rau ăn rau, có mắm ăn mắm. A! Hình như trong tủ lạnh vẫn còn món xà bần.

Tôi nhìn ông chăm chú. Có thể tôi đã nghe hoặc đọc ở đâu đó giới thiệu qua về món này. Tôi thành thực nói:

- May mắn quá! Tôi chưa bao giờ được thưởng thức món này. Nhưng món xà bần của anh đặt mua ở đâu vậy?

Ông ngạc nhiên nhìn tôi:

- Món này không phải đặt. Có sẵn trong tủ lạnh mà.

Nói rồi ông kéo trễ cặp kính xuống, nhìn kỹ vẻ mặt thật sự chẳng biết gì về món "xà bần" của tôi. Ông cười có vẻ khoái lắm.

- Vậy đúng là anh chưa biết món xà bần như thế nào! Thong thả ngồi nói chuyện một hồi nữa, uống xong xuôi tuần nước này, rồi anh sẽ được thưởng thức món xà bần đặc biệt của tôi.

Và như muốn nhấn mạnh thêm "tầm quan trọng", ông nói tiếp:

- Anh nên nhớ, món đặc biệt này chỉ có trong tủ lạnh của tôi. Chẳng có một restaurang nào bán.

......................................................................................................

Vân Võ Hoài Phương

söndag 7 september 2025

Truyện Ngắn: CÕI THƯỜNG (1)

TRUYỆN NGẮN

CÕI THƯỜNG (1)

Trong dịp đến thăm một đàn anh văn nghệ hải ngoại - một người đã trình làng tác phẩm đầu tay cách nay vài chục năm và hơn tuối tôi chừng chục niên - tôi rất vui lúc gặp lại ông và thêm chút kính nể, bởi ông vẫn khỏe mạnh và còn nhiều thanh niên tính như ngày nào tôi và ông cùng sống chung trong mốt trại tị nạn ở mộ̣t vùng Đông Nam Á. Trong lúc ông vào phòng bếp bên cạnh đem ra vài thứ để tiếp khách, tôi ngồi lặng lẽ và tự hỏi: phải chăng vị chủ nhà này đã có bí quyêt để giữ được đời sống chẳng nhạt phai?

Cảnh trí trong nhà chẳng khác chi các gia đình tôi đã vài dịp được mời đón. Ở bên này, như nhiều người đã biêt, mỗi nhà dù lớn dù nhỏ, nhà nào cũng có một phòng khách. Và phòng khách tôi ngôì hiện giờ, trông qua cũng bình thường với vài chậ̣u cây nhỏ đặt bên cửa sổ, một bộ bàn ghế vừa gọn ghẽ vừa thích hợp với diện tích của phòng; một bức tranh phong cảnh treo trên tường rât ưa nhìn và chiêć tủ gỗ với vài khung kính, bên trong lưu giữ vài kỷ vật những nơi chủ nhà đã qua thăm.

Một khung cảnh chẳng có chi đặc biệt lăḿ. Vậy sôńg giữa cõi thường này, gia chủ phải là kẻ có tàng ẩn trong tâm linh bí quyết nào đó mới có thể hiện hữu với trạng thái vui vẻ như hôm nay. Tôi băn khoăn lăḿ và lúc này bận tâm nghĩ cách nhân dịp đến thăm ông bữa nay để học thêm kinh nghiệm sôńg hiêḿ này.

- Cuối cùng thì anh cũng tìm đến thăm tôi. - Chủ nhà từ phòng bêṕ bước ra, cười - Tìm đến thăm một kẻ ở nơi hẻo lánh.

- Từ ngày chia tay với anh ở trại tị nạn, hôm nay mới gặp lại anh. Tôi vẫn nghe có người nói, anh được tiếng là nhiều khách đến thăm lăḿ. - Tôi nói đỡ lời ông.

- Người ta đồn đãi vậy thôi. Thật ra vài tuâǹ nay chẳng có ai đên thăm để có dịp ngôì nói chuyện. Còn anh, đây là lâǹ thứ hai tôi mời anh mới đêń.

Tôi cười, đinh nói lời nhận lỗi nhưng ông nói tiêp:

- Kể ra cũng chẳng trách anh đượ̣c, vì lúc đó vào đúng dịp anh chuyển gia đình. Tôi đã qua vài phen như vậy nên tôi hiểu và chẳng có ý trách anh đâu.

Chúng tôi ngồì nhẩn nha uôńg nước. Những ngày này ông và tôi được thư thả. Ông nghỉ̉ hưu đã vài tháng nay, còn tôi gặp dị̣p nghỉ̉ lễ thong thả đôi, ba ngày. Trong giây phút yên lặng, dường như ông và tôi mỗi người đang để tâm tư của mình nghĩ đêń một nơi xa xôi...

Tôi nhìn bâù trời xanh ngoài khung cửa sổ, nhìn áng mây nhẹ̣ lãng đãng trên nêǹ trời và năńg vàng chan hòa nơi xứ lạ. Tôi chợt thâý thoáng trong tâm trí hình ảnh quyêń rũ của một chuyêń du lịch. Cảnh vui tươi nhiêù màu săć đó vẫn thường hiện lên trong tâm trí tôi những lúc tôi có dịp nhìn một khoảng trời xanh và một khung trời nhiêù năńg. Những bêń ga với các đường ray tỏa vê muôn hướng, nét mặt của vài du khách ánh lên niêm̀ vui. Mùa hè về, người ta thường mong đêń được những nơi xa vời, ở nơi đó, đường phố nhộn nhịp, có bâù trời xanh trong và năńg vàng rộn rã đợi chờ họ với bao niêm̀ vui thích mới. Ai trong chúng ta chẳng có một mơ ước nhỏ nhoi trong cuộc đời..

Ông đưa tiêṕ tôi một ly nước nữa và nói:

- Trong số các bạn sôńg chung trại tị nạn ngày trước, nay chỉ có tôi và anh may măń được sôńg gần nhau lúc này. Còn những người kia, nay mỗi người sôńg mỗi nơi và ở xa tít xa tăṕ. Thỉnh thoảng mới nghe tiêńg nói bạn bè thân thiết, và nghe kể lại các mẩu hôì ức của những ngày sôńg nơi lán, trại. Một nỗi buôǹ diệu vợi khi nhớ về ngày đâù vượt biển tìm tự do... rôì đêń quãng ngày đâù tị nạn trên đât khách. Những ngày này lại nhớ những năm xưa.

Tôi nhìn chiêc ly cầm trong tay, mỉm cười nhớ lại một thời đã từng sôńg:

- Anh vẫn giữ được bộ ly này từ ngày còn ở trại. Qua mâý đợt chuyển trại, và từ bên đó sang bên này, chẳng sứt mẻ chi, khéo thậ̣̣t! Tôi còn nhớ, bộ ly này anh mua hôm lãnh được ngày lương thứ nhât́.

- Hôm nay, kỷ niệm bữa tiệc mừng tự do của anh và tôi trong trại tị nạn ngày trước, tôi rât́ hân hạnh được uôńg mừng bên anh với bộ ly đặc biệt này.

Nhớ lại ngày hôm đó, anh và tôi nhìn nhau mừng mừng tủi tủi. Chợt thâý thoáng qua trong tâm trí, vài tháng trời ăn cơm trại, chia nhau từng mẩủ thuôc, nhường nhau những ly trà đâù... Ai nâý gâỳ ruộc bởi thương nhớ người thân còn kẹt lại nơi quê nhà. Quãng ngày tị nạn đó, người nào trông cũng tơi bời vì vừa được cứu thoát sau một cơn biêń loạn dữ dội.

Gâǹ ngày các trại viên được châṕ nhận sang định cư ở một nước thứ ba, Ban quản trị Trại cho nhiêù người ra ngoài trại tìm kiêḿ việc làm để có một ít tiêǹ mua vài thứ đồ câǹ dùng và bôì dưỡng thêm sức khỏe. Anh và tôi quen một người bạn sang trước, xin giúp được hai 'chân' khuân đồ rau qủa cho một tiệm bán thực phẩm. Việc khuân chuyển các lồ đâỳ rau qủa cũng khá nặng nề. Tôi và anh lúc đó trông còm nhom vậy mà vào việc, làm cũng nhanh thoăn thoăt́; mỗi người như có một cái "mô-tơ" găń ở sau lưng. Việc chuyển rau quả dưới bêń lên xe rôì từ xe xuôńg tiệm rât́ nhanh gọn. Qua một ngày làm với anh, tôi rât́ nể phục anh là người nhanh nhẹn chóng quen việc. Bản chât́ tôt́ và vui vẻ của anh được những người làm chung ưa mến.

Ngày hôm đó chủ tiệm rất hài lòng, trả luôn tiêǹ lương ngày đâù rất hậu và nhận luôn anh và tôi làm tiêṕ. Mỗi người câm̀ gâǹ hai trăm đô tiêǹ bản địa trong tay, vui quá chẳng còn biêt́ nên mua thứ gì lúc này. Nỗi vui mừng vì từ hôm nay được sôńg tự do, và được đi đây đi đó thỏa như ước nguyện. Niêm̀ vui trong những ngày làm xêṕ khuân đồ rau quả đã xoa dịu bớt nỗi buôǹ của quãng ngày lênh đênh nơi đât khách.

..............................................................................................................................................

Vân Võ Hoài Phương