Kỷ Niệm 22 Năm Tạp Chí Văn Nghệ Ngày Nay (2002-2024)

 KỶ NIỆM 22 NĂM (2002-2024)

Tạp Chí VĂN NGHỆ NGÀY NAY

*

* Đọc Lại Trang "Sổ Tay Văn Nghệ":

" Thể theo thư yêu cầu của Bạn đọc, báo Văn Nghệ Ngày Nay mở thêm trang Sổ Tay Văn Nghệ nhằm giải đáp những câu hỏi vài Bạn trẻ yêu cầu, và tìm hiểu thêm vài vấn đề văn nghệ chúng ta cùng quan tâm.

Trang Sổ Tay Văn Nghệ xin được trình bày ngắn gọn. Mong bạn đọc hiểu giùm.

¤ "... Vượt qua nhiều trở ngại, kém phương tiện làm báo và eo hẹp tài chính, tờ Văn Nghệ Ngày Nay vẫn tốt đẹp về hình thức và nội dung, đem niềm vui đến với Đời. Đấy là điểm đáng hoan hô.

Thiết nghĩ, báo VNNN nên có trang Tin Thế Giới, Âu Châu và Bắc Âu; Việt Nam quốc nội và Tin sinh hoạt cộng đồng VN trên khắp thế giới".

"... Tờ VNNN cũng nên thêm trang giới thiệu văn nghệ sĩ ở nhiều quốc gia trong các lãnh vực nghệ thuật hiện nay nhiều người biết đến. Đó là thể hiện một sinh hoạt hữu ích mang tính giao lưu văn hóa giữa các dân tộc."

 Thư Bạn Hoàng và Bạn Nhường.

* Ban biên tập báo sẽ thảo luận những quan tâm của Bạn.

¤ " Tôi rất chuộng thể loại Truyện Ngắn, Mong Quý báo giải thích về thể loại này".

* " Truyện Ngắn: Đoản thiên tiểu thuyết, chuyện một hay vài người trong một khoảng thời gian của đời họ gồm những việc vui, buồn, éo le, gay cấn, đọc trong vài mươi phút mà có thể học hỏi được việc đời'.

(1)

¤ Tôi muốn hiểu biết thêm về danh từ "boat people".

* " Danh từ "boat people" được dùng đến cách đây chừng nửa thế kỷ trên các bản tin của các cơ quan truyền thông đưa tin "một nhóm nhà mạo hiểm Hoa Kỳ có đóng một chiếc bè bề ngoài giống như chiếc bè thời thượng cổ, nhưng được trang bị đầy đủ dụng cụ cần thiết để thông tin: họ dùng chiếc bè đó để vượt từ đảo này qua đảo khác trên Thái Bình Dương". Việc làm của họ đã gây tiếng vang khắp thế giới, và các cơ quan truyền thông quốc tế hồi đó đều ca ngợi đó là một kỳ công của thế kỷ!

Danh từ "boat people" thực ra không mới mẻ gì, có mới chăng là nghĩa mới của nó. Nếu ai đã đọc tiểu thuyết "David Copperfield" của văn hào Charles Dickens thì đều biết rằng boat people là người sống trong những chiếc thuyền cũ kéo lên cạn để dùng làm một thứ nhà ở. Nhưng ngày nay, người Việt yêu tự do đã tạo được một nghĩa mới cho danh từ đó: "dân vượt biển bằng thuyền để đi kiếm tự do". Dân tộc Việt chúng ta sẵn sàng trả giá cao nhất, sinh mạng mình, để được hưởng tự do. Những thuyền nhân đã tạo được lịch sử và làm cho toàn thế giới phải chú ý tới thực trạng của những người đang sống sau "bức màn tre" hoậc "bức màn sắt". (2)

¤ Xin được biết: Ý niệm khuynh hướng trong văn học là gì?

* " Ý niệm về khuynh hướng trong văn học là một ý niệm phức tạp nhưng rất cần thiết để hiểu văn học sử. Ý niệm đó "vừa lờ mờ, vừa rõ rệt". Nhưng nếu không có ý niệm đó, thì văn học sử chỉ là một món "tả-pí-lù". André Maurois trong tuần báo "văn học Pháp" số ra ngày ́8.10.53 có viết : "Các nhà thi-văn Pháp luôn luôn có cái khiếu thích trường phái. Luôn luôn họ thích tựu tập chung quanh một danh từ trừu tượng: cổ điển, lãng mạn, hiện thực, tả chân, tượng trưng, hiện sinh".

Thực ra, không phải các nhà thi-văn thích trường phái, mà chính tại các nhà nghiên cứu và phê bình văn học luôn luôn có cái khuynh hướng xếp các nhà thi-văn vào trường phái, luôn luôn cố tìm những điểm tương hợp giữa các nhà văn để xếp họ vào trường phái, dù rằng những nhà văn đó không hề có ký vào một bản tuyên ngôn chung.

Sự thiết lập các trường phái trong văn học thường không có tính cách rõ rệt. Trường phái cổ điển ở Pháp, ta thường gọi là trường phái 1660, không có nghĩa là nó được thiết lập năm 1660. Cũng vậy, về trường phái lãng mạn ở Pháp, các nhà phê bình văn học cũng không ai dám quả quyết nó bắt nguồn từ đâu, từ "biến cố văn học" nào, từ năm 1802 (năm Chateaubriand cho xuất bản quyển "Génie du Christianisme", từ năm 1810 (năm bà De Staêl cho xuất bản quyển "De Iallemagne") hay năm 1820 (năm thi sĩ Lamartine cho xuất bản tập thơ "Méditations") ?

Thật không có ai dám quả quyết một trường phái văn học được thiết lập bao giờ và tan rã bao giờ. Đó là khó khăn để qui định sự thành hình một trường phái trong thời gian.

Một khó khăn khác của ý niệm trường phái là ngôi thứ, bởi vì ý niệm đó luôn luôn dẫn theo với nó ý niệm chủ súy thi đàn. Trong trường phái thi sơn ở Pháp, ai là người chủ súy? - Không thể làThéophile Gautier, mà cũng chưa hẳn là Leconte de Lisle. Cho nên ngày nay, các nhà khảo luận văn học thường chấp nhận ý niệm khuynh hướng hơn là ý niệm trường phái. Ý niệm về khuynh hướng đó rất cần thiết cho người sáng tác văn học để biểu thị thẩm mỹ quan của mình cũng như cần thiết cho người phê bình văn học để quy tụ những người cùng chung một thẩm mỹ quan đó, không phân biệt thời gian cũng như không gian". (3)

¤ Trong Truyện Kiều có câu: Lạ gì bỉ sắc tư phong. Xin được biết, câu này ý nói gì?

* " Bỉ sắc là cái kia kém; Tư phong là cái này hơn do câu chữ sách cổ Phong vu bỉ, sắc vu thử nghĩa là "hơn cái kia thì kém này".(4)

Qua câu Lạ gì bỉ sắc tư phong Đại thi hào dân tộc Nguyễn Du, chúng ta một lần nữa thưởng thức thêm nghệ thuật diễn đạt rất tài tình của Tiên-Điền Tiên sinh. Bỉ sắc tư phong đã là một so sánh, còn Lạ gì bỉ sắc tư phong lại là cách đánh giá mà hơn cái kia thì kém cái này - Một câu nói rất khách quan và rất hiểu đời !

*

SÁCH THAM KHẢO

(1) Việt Nam Từ Điển. Nhóm tác giả: Lê Văn Đức cùng một nhóm văn hữu soạn; Lê Ngọc Trụ hiệu đính. Nhà sách Khai Trí  Xb, 1970 

(2) Bi Quyết Thành Công Tại Hải Ngoại. Soạn giả Lê Bá Kông Ph. D. Zieleks Company  Xb, 1987

(3) Những Khuynh Hướng Trong Thi Ca VN. Tác giả: Minh Huy. Nhà sách Khai Trí Xb, 1962

(4) Truyện Kiều Chú Giải. Vân Hạc Văn Hòe chú giải - hiệu đính - bình luận. Zieleks Company Xb, 1991.

* Bạn Đọc muốn hiểu kỹ lưỡng hơn, mời đọc thêm những quyển trên đây.

Trân trọng cảm ơn lời chúc may mắn của Bạn Đọc gởi đến báo Văn Nghệ Ngày Nay.

Biên tập viên Hữu Điển

*

 

Truyện Ngắn: Chuyện Hai Người

 Truyện Ngắn : Chuyện Hai Người

                           Hạnh phúc trong hôn nhân hoàn toàn là vấn đề may rủi.

                                                                                        JAME AUSTEN

I

                                                                  

Chúng tôi đã đến với nhau thật bình dị và thật đời thường. Có lẽ ở ngưỡng tuổi muộn mằn này người ta không mào đầu bằng những buổi "bình thơ" hay giảng nhạc. Chỉ một điều đơn giản tôi cảm thấy dễ chịu là hạnh phúc bên anh. Bạn bè tôi thường bảo: "Anh đa tình và bay bướm; rằng anh thích chinh phục và phiêu lưu". Và rằng..."những người đàn bà đi qua đời anh chỉ như những nét ngang đánh dấu các kỳ tích và tôi sẽ là một nét gạch nối tiếp theo." 

"Anh sẽ không bao giờ thay đổi? Anh sẽ không bao giờ thay đổi!". Tôi thường hỏi anh như một vị quan tòa và anh trả lời ra chiều hối cải: "Đời anh nếm trải đủ rồi, giờ chỉ muốn được bình yên bên em mãi mãi."

 Thế rồi chúng tôi cưới nhau. Anh là một người chồng đầy bổn phận. Chúng tôi luôn luôn tôn trọng nhau trong sự chiều chuộng si mê, đắm đuối. Có lần đi làm về, anh hít hà: "Chà! Thơm quá! Thế là giờ có người đợi cơm mình". Anh định ngồi bên bàn ăn, tôi la lên: "Anh đã thay đồ đâu - Mà còn chưa rửa tay nữa!". Anh nhăn: "Lại còn có thêm cô bảo mẫu nữa?". Tôi nguýt dài: "Phải mà! Lúc này anh có Mụ bếp này, Cô bảo mẫu này, Mụ quản gia này, và còn... ". Anh bật cười ha hả và nhào đến gắn miệng tôi bằng một chiếc hôn. Tôi ngộp đi trong mãn nguyện.

Có lúc cuồng nhiệt ngụp lặn trong nỗi đam mê, anh kêu lên: "Em thật lạ lùng, lạ lùng. Bên em, anh như là ông vua trong Một ngàn lẻ một đêm. Anh yêu em! Yêu em không bao giờ biết chán!". Tôi lịm đi trong niềm hoan lạc rồi để mặc một cơn sóng cồn đưa chúng tôi tới tột cùng hạnh phúc.

                                                                   II

   Bé Chuyên ra đời. Tổ ấm của chúng tôi thêm tiếng khóc, tiếng cười, tiếng bi bô của trẻ nhỏ. Những nồng nàn, đằm thắm của thời son rỗi cũng bớt đi để nhường chỗ cho những lo toan, bận bịu. Rồi những cãi cọ vặt vãnh, những giận hờn nho nhỏ cũng đến thường xuyên hơn. Nhưng bé Chuyên luôn luôn là một 'sứ giả tuyệt vời' để chúng tôi ngưng chiến. 

Nhìn anh chơi đùa cùng con, nghe bé Chuyên bi bô những lời ngộ nghĩnh, lòng tôi tràn ngập một cảm giác mãn nguyện và hạnh phúc. Cuộc sống ở xứ người với bao nghiệt ngã, lo âu và phiền muộn nhưng tôi có anh, có bé Chuyên. Thời gian qua đi trong êm đềm. Và tôi đã tin anh không mảy may ngờ vực. Tôi cũng không có thói quen thắc mắc âu lo mỗi khi anh rời khỏi nhà. Bởi tôi nghĩ, anh cũng cần có quan hệ xã hội, bạn bè; anh không thể suốt ngày quanh quẩn bên vợ con. Nhưng tôi đã lầm... anh vẫn là anh. Có lẽ, sự yên ổn thường ngày làm anh nhàm chán. Hoặc là dĩ vãng lại thôi thúc gọi tên anh? Chỉ biết rằng...

Hôm đó là ngày cuối tuần, một ngày có nắng đẹp. Sau khi anh rời khỏi nhà, tôi cũng quyết định chở bé Chuyên đi dạo. Xe chạy chầm chậm ttrên phố. Thời tiết thật dễ chịu. Bé Chuyên được đi chơi chuyện trò líu tíu. Một buổi chiều thật êm ả và thanh bình. Và cuộc sống của chúng tôi cũng sẽ mãi thanh bình và êm ả nếu tôi không có ý định cùng bé Chuyên đi dạo chơi. Lái xe vào một bãi đậu xe vắng vẻ, chạy lòng vòng để tìm một chỗ trống và đúng lúc đó tôi nhìn thấy anh - trên băng ghế sau - với một người đàn bà. Bàn tay anh lục lọi sau lần áo. Tóc cô ta rối bời khêu gợi. Họ như hai kẻ đói khát bên bàn tiệc - quên hết tất cả. Hãy đánh chén no nê !

Mắt tôi hoa lên, trời đất như quay đảo tối sầm. Tôi những muốn xuống xe, lôi thốc anh ra ngoài, rồi nhảy lên phỉ nhổ, cào cấu như cọp dữ - mà sao, thân xác lúc này như vô hồn. Tôi muốn òa lên khóc nức nở như ngày nhỏ bị mẹ đánh đòn oan mà mắt thì ráo hoảnh. Thoát đi khỏi đây! Thoát đi... Tôi nhấn vào chân ga, chiếc xe chạy ngoằn ngoèo trên đường vắng của lối ra bãi đỗ. Thằng cu Chuyên khóc ré lên gọi tôi về với thực tại. Lái xe vào vệ đường, tôi vội tắt máy. Và tôi cuống quít vỗ về nó, để mặc cho những giọt nước mắt cay đắng tuôn rơi... "Anh đã lừa dối tôi ! Bao nhiêu lâu nay? Với người tình cũ! Phải, cô ta chính là người tình cũ của anh. Hãy nhìn anh trong cơn điên dại; Hãy nhìn anh trong cơn thèm khát! Ôi...". Những giọt nước mắt cay đắng vẫn tuôn rơi. 

Sau cú sốc đó tôi đã ốm liệt giường. Anh vẫn vậy, vẫn âu yếm, vẫn đầy bổn phận và chăm sóc tôi từng li từng tí. Khi khỏe lại, tôi cũng không hé răng nói một lời nào về chuyện đó nhưng lặng lẽ như một cái bóng bên anh. Hạnh phúc của tôi. Kho báu của tôi. Cũng giống như thứ tài sản của kẻ ham ván đỏ ván đen vậy. Tôi đã trắng tay.

Thỉnh thoảng cùng bé Chuyên lững thững dạo phố, tôi lại gặp cô ta. Với dáng đi đủng đỉnh, cặp mông núng nính, vẻ no nê; cô ta nhìn tôi với đuôi mắt thật dài. Tôi tự hỏi: "Anh cần gì ở cô ta? Anh tìm thấy gì ở người đàn bà đó? Tại sao anh? Tại sao...

Trang Kim Yến 

( Đã bổ chính sau lần đăng thứ nhất )

**********************************

   

NIỀM VUI VÀ NHỮNG BĂN KHOĂN

Niềm Vui Và Những Băn Khoăn

Nhớ lại những ngày đầu đến định cư tại xứ Bắc Âu, việc cần thiết nhất của nhiều gia đình mới đến là "sắm được" một chiếc telefon dùng trong nhà (những năm đó chưa có loại điện thoại di động như hiện nay). Và mỗi khi chiếc máy điện thoại đặt ở đâu đó trong nhà rộn lên chưa kịp hết hồi chuông thứ nhất, liền ngay lúc đó đã có một bàn tay nhấc ống nghe lên, cho dẫu khi đó giữa đêm đông khuya vắng, nhà trên nhà dưới đã tắt đèn và ai nấy trùm mền từ đầu đến chân kín mít. Nhưng vừa chợt nghe hồi chuông máy điện thoại vang lên, cả nhà bật dậy và chẳng cần nhìn kỹ cũng biết người nào cũng tỉnh như sáo sậu. Cùng lúc người trong nhà xúm tụm lại gần bên chiếc điện thoại, hồi hộp lạ thường, một tiếng thở mạnh hoặc ho khan cũng không có. Người trong nhà lắng nghe tiếng nói từ bên kia đại dương, và ai nấy những tưởng lúc này đây, nơi bên kia biển muôn ngàn sóng vỗ, cũng có nhiều người xúm quanh bên chiếc điện thoại với nỗi mừng vui và có thể có cả những băn khoăn day dứt. Những tiếng chào hỏi vội vàng, vài lời hỏi thăm chân tình của láng giềng, thân hữu.

"- Ôi, anh Hai đó ư ? Em đây, Út Hải Ngọc của anh ngày trước đây! Chia tay với anh từ đêm anh vượt biển ngày đó..."

"- Út Ngọc ơi, suốt đời anh chẳng thể quên em!"

Nghe thoảng qua có tiếng nấc nghẹn và tiếng thì thầm bên ống nghe. Thời gian và không gian bỗng đứng yên và lặng tờ trong vài khoảng khắc. Kỷ niệm những đêm vượt biển, những phút giây sinh tử kề cận chạy theo đường lộ biên giới, bỏ lại quê hương để tìm sự sống thoáng hiện trong trí nhớ nhiều người lúc này. Chiếc máy điện thoại trong mỗi nhà khi mới đến đây là nhịp cầu tình cảm nối liền hai xứ sở cách biệt, là một chút hy vọng còn sót lại sau những ngày xa cách. Vài kỷ niệm yên bình xa xưa được nhắc lại, những giọt nước mắt nóng hổi lăn trào nơi khóe mắt, và những tiếng cười reo vui lúc nhận ra tiếng nói người thương.

"- Anh Hai à, bển có gì vui không anh?"

"- Vui, vui, vui. Vui lắm! Hải Ngọc xa xôi ơi, anh chúc em mạnh khỏe. Anh chúc em nhiều".

"- Thôi, ông anh ơi. Chúc chi chúc nhanh lên để người khác chúc".

"- Kìa, sao chẳng còn nghe thấy gì nữa".

Những ngày tháng cũ đó đã lùi xa trong ký ức nhiều người. Anh Hai, bạn tôi, là người đã kể cho tôi nghe mẩu chuyện ngắn này. Có vài dịp gặp lại anh, anh Hai lại kể chuyện về cô Hải Ngọc của anh, những chuyện xa xôi từ những ngày đầu hai người mới quen nhau, nhìn ánh mắt xa vắng của anh, thoáng một chút nhớ thương vời vợi...

Vân Võ Hoài Phương

( Bài cũ, đăng lại )

Tất cả cảm xúc:

11